De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) presenteerde in april 2006 haar onderzoek naar de ontwikkelingen binnen het islamitisch activisme en de betekenis van het islamitische recht (de sharia). In het rapport Dynamiek in islamitisch activisme betoogde zij dat de islam niet principieel strijdig is met democratie en mensenrechten, maar dat het schort aan kennis over de aanwezige islamitische geloofsovertuigingen en gedragingen. De Raad constateerde verder dat er binnen het islamitisch activisme wel degelijk stromingen zijn die democratische hervormingen nastreven. Nederland zou deze openlijk moeten steunen. Ook stelde de WRR dat er geen sprake kan zijn van incorporatie van de islamitische wetgeving in het bestaande recht.

Reactie kabinet

In zijn reactie op het WRR-rapport laat het kabinet weten te werken vanuit een aantal basisprincipes. Hierbij gaat het niet nader in op de keuzes die de overheid in de praktijk maakt.

Religie
Religie kan een positieve bijdrage leveren aan de samenhang in de samenleving. Het kabinet waarschuwt er wel voor dat een te grote nadruk op religieuze identiteit averechts kan uitpakken.

Neutraliteit overheid
De overheid is neutraal ten aanzien van religie maar werkt wel samen met levensbeschouwelijke organisaties. Als deze op religieuze gronden handelen in strijd met de beginselen van de democratische rechtsstaat of de universele rechten van de mens, is samenwerking niet mogelijk.

Buitenlands beleid
Mensenrechten, democratie en goed bestuur moeten wereldwijd bevorderd worden. De WRR wijst in haar rapport op het dilemma dat soms moet worden gesproken met organisaties en regimes die niet voldoen aan de eisen op het gebied van mensenrechten en democratie. Het kabinet is van mening dat organisaties die met geweld verandering nastreven, geen gesprekspartner zijn voor de overheid, tenzij deze gesprekken gericht zijn op het beëindigen van het geweld.

Binnenlands beleid
In Nederland kan geen sprake zijn van naast elkaar bestaande rechtsstelsels. Een eigen rechtssysteem en rechtspraak voor (geloofs)gemeenschappen zijn geen optie.

Kennis
Zowel de kennis over (de verscheidenheid binnen) de islam als over mensenrechten en democratie moet worden vergroot.

 Foto: WRR