De oververtegenwoordiging van enkele etnische groepen in de criminaliteit wordt vaak geweten aan een gebrek aan integratie. Volgens criminoloog Frank Bovenkerk is het een misvatting om te denken dat met een snelle integratie de problemen zijn opgelost. Hoe sneller allochtonen assimileren, hoe groter de kans dat ze de criminaliteit ingaan, stelde hij tijdens een seminar van de Brabantse organisatie voor multiculturele ontwikkeling Palet.

Snellere aanpassing Marokkanen|

Volgens Mieke Komen, senior-onderzoeker Criminologie bij de Universiteit Utrecht, lijkt er inderdaad een positieve relatie te bestaan tussen de fase van sociale en culturele integratie waarin een groep zich bevindt en de omvang van de geregistreerde criminaliteit van die groep. “Uit onderzoek blijkt dat Marokkanen zich sneller aan Nederland aanpassen dan andere groepen migranten. Ze zijn, meer dan bijvoorbeeld Turken, gericht op contacten met autochtone Nederlanders. De instroom van Marokkaanse jongeren is de afgelopen tien jaar verdubbeld. Turken verkeren vaker in eigen etnische kring en zijn minder progressief in hun opvattingen dan Marokkanen en autochtone Nederlanders. Anders dan Marokkanen vallen zij qua omvang nauwelijks op in de geregistreerde criminaliteit."

Achterblijvers

Vijandschap en gewelddadige conflicten lijken dus het vaakst voor te komen onder mensen die in cultureel opzicht meer op elkaar gaan lijken, in specifieke overgangsfasen waarin sociale verschillen tussen groepen mensen kleiner worden. “Juist doordat de positie van migranten ten opzichte van andere Nederlanders de afgelopen jaren is versterkt, raakt de achterhoede in het nauw gedreven”, legt Komen uit.

Deze achterblijvers bestaan uit jongeren afkomstig uit slechte sociaal-economische omstandigheden. Ze zijn vaak behept met een gering probleemoplossend vermogen, bijvoorbeeld door weinig scholing, slecht of nauwelijks onderwijs of een laag IQ. “Hun verwachtingen zijn gestegen, maar ze zijn niet in staat deze te verwezenlijken. Voor hen lijken verzet, vermogenscriminaliteit en zelfs geweld de enige manier om te reageren op hun weinig florissante situatie. Niet een gebrek aan integratie of assimilatie bevordert conflicten en hun oververtegenwoordiging in de politie- en
justitiestatistieken, maar een verkleining van machtsverschillen tussen autochtone en allochtone Nederlanders, gestegen verwachtingen en te weinig kansen om deze te realiseren”, stelt Komen.