Vrijdag 20 juli 2007 | Seda Önce
‘Gratis benzine!’, en ‘Zwangerschap wordt verkort tot 3 maanden!’; leuzen die tijdens de verkiezingscampagne in Turkije door het volk gekscherend gebruikt worden. Illustrerend voor het feit dat men de politici wantrouwt, en voor het imago dat politici hebben: als de stemmen eenmaal binnen zijn, worden de vele beloftes toch niet waargemaakt.
Wat dat betreft heeft de AK-partij van Erdoğan een voorsprong. De andere partijen hebben een lange geschiedenis en worden vaak geassocieerd met corruptie, economische crises en interne ruzies. “de AK-partij is verfrissend en vernieuwend”, zo herhaalt de voorzitter van de partij in Turkije keer op keer in de media.
De AKP, CHP en MHP
Op de officiële website van de AK-partij van premier Erdoğan, wordt een opsomming gegeven van de economische successen van de partij in de afgelopen jaren. Een factor van doorslaggevend belang voor een groot gedeelte van de potentiële AKP-stemmers. Maar juist dit punt wordt door de oppositiepartijen gebruikt als wapen in de strijd. De belangrijkste oppositiepartijen, CHP (de Republikeinse Volkspartij) en MHP (Partij van Nationalistische Beweging), gooien cijfers in de strijd waaruit blijkt dat het ogenschijnlijk beter gaat met de economie, maar dat de werkelijkheid is dat het land in de uitverkoop gegooid wordt. “Zelfs een belangrijke sector als de telecommunicatie is totaal in buitenlandse handen. Om nog maar niet te spreken van de banken die door dit kabinet aan buitenlandse bedrijven zijn vergooid,” aldus Baykal, voorzitter van de CHP.
Partijleider van de nationalistische partij (MHP) Bahceli, gaat nog een stapje verder. Op de website van zijn partij, vergelijkt hij de aanstaande verkiezingen met de onafhankelijkheidsoorlog in 1919. “Net als in die tijd, wordt met allerlei middelen geprobeerd Turkije te separeren. Erdoğan doet dit door de etnische verschillen te benadrukken en alle nationale bedrijven te verkopen aan buitenlandse bedrijven. Het is tijd dat het Turkse volk, net als toen, in opstand komt!
Het laïcisme is een ander belangrijk onderwerp dat gebruikt wordt in de verkiezingsstrijd. Het door Atatürk opgerichte CHP van Deniz Baykal werpt zich op als de ‘bewaker van de principes van Atatürk’. Een gevoelig punt bij de Turken; Atatürk is nog steeds erg geliefd en de angst dat Erdoğan de islamitische wet zal introduceren en ‘Turkije een soort Iran’ zal worden, zit er diep in. Regelmatig wordt Erdoğan dan ook herinnerd aan zijn uitspraken in het verleden als burgemeester van Istanbul: “De minaretten zijn onze bajonetten, de koepels helmen.” Een uitspraak die hem een gevangenisstraf opleverde.
Na zijn vrijlating veranderde Erdoğan van koers en profileerde zich als ‘democratisch secularist’. Een radicale koerswijziging die door velen met argusogen bekeken wordt. Erdoğan richtte zijn blik op Europa en kreeg het voor elkaar dat in 2004 de onderhandelingen met de Europese Unie tot toetreding konden beginnen. Maar juist daarin schuilt het gevaar volgens de oppositiepartijen; Europa pleit voor minder inmenging van het leger in het landsbestuur. Maar ondanks de vele coups in het verleden, het leger wordt juist gezien als de bewaker van het secularisme; een geruststelling voor veel Turken.