Vanaf 11 september konden Europese Turken stemmen op de vraag ‘Moet de 11e president door het volk gekozen worden?’. Na de opening van de stembussen op verschillende luchthavens en grensovergangen, besloot het parlement echter de referendumvraag te wijzigen. Niet alleen een heel pakket aan grondwetwijzigingen werden voorgelegd aan het volk, maar ook werd de vraag ‘moet de 11e president gekozen worden door het volk’ vervangen door ‘moet de president gekozen worden door het volk’. De 11e president Abdullah Gül werd eind augustus van dit jaar met veel stennis gekozen door het huidige parlement.

Turken die bij de grensstembussen hebben gestemd, hebben dus een andere vraag beantwoord dan de Turken die zondag in Turkije hebben gestemd. De kiescommissie besloot daarom om de grenspost-stemmen ongeldig te verklaren. “De stemmen zijn niet van invloed op de einduitslag”, aldus voorzitter Muammer Aydın van de kiescommissie.

Verwarring

De grondwetwijziging waarop Turken in Turkije met 69 procent ‘ja’ hebben gestemd, brengt nog een aantal andere onduidelijkheden met zich mee. Volgens de huidige wet, wordt de president voor zeven jaar en het parlement voor een termijn van vijf jaar gekozen. Met deze grondwetwijziging waarop het volk met ‘ja’ heeft geantwoord, worden deze termijnen verkort tot respectievelijk vijf en vier jaar. Een president mag zich na die 5 jaar wel verkiesbaar stellen voor een tweede termijn, dat was voorheen niet het geval.

Verwarring alom na het referendum. Wat de regeringstermijn van het huidige parlement en de termijn van het presidentschap van Gül is, is nog niet duidelijk. Deniz Baykal, voorzitter van de grootste oppositiepartij, heeft aangekondigd naar de rechter te stappen om het referendum nietig te laten verklaren. “Ruim 25 duizend stemmen worden niet meegeteld, de referendumvraag wordt gewijzigd en niemand weet precies waar men op gestemd heeft; dit hele referendum is een schande, en heeft geen enkele rechtsgeldigheid” ,aldus Baykal van de Republikeinse Volkspartij.

Bezwaarschriften tegen het referendum moeten binnen een week bij de stemcommissie ingediend worden. Een leger van advocaten onderzoekt nu de rechtsgeldigheid van de volksstemming. Lukt het hen niet om de ongeldigheid van het referendum aan te tonen, dan worden de uitslagen aanstaande maandag officieel door de stemcommissie gepresenteerd.

Foto: Stembureau op Turks vliegveld, oktober 2007. (Seda Önce)