In Suriname roept B-Surined ouderen op om zich tegen betaling te laten registreren. Ze zouden dan mogelijk alsnog een aanvulling op hun AOW krijgen. Bijna drieduizend mensen hebben zich inmiddels ingeschreven.

Een andere vereniging, SurNeds in Nederland, is faliekant tegen registratie van de senioren, zeker als ze daarvoor ook nog moeten betalen. Coördinator Iwan Leeuwin vindt dit veel te voorbarig. ‘Je houdt mensen een worst voor terwijl er geen enkel signaal is vanuit Den Haag dat deze mensen ook daadwerkelijk geld krijgen.’ Leeuwin is ook boos dat B-Surined suggereert dat Leeuwin en SP-Kamerlid Harry van Bommel de registratie-actie steunen.

Het bestuur van B-Surined was niet bereikbaar voor commentaar, maar voorzitter Mahin Jankie van de vereniging van Surinaamse Nederlanders voert namens hen het woord in Nederland. Hij betreurt het dat er verwarring is ontstaan over de registratie tegen betaling. De suggestie dat B-Surined verdient aan de armoede van ouderen verwerpt hij. De kosten van de registratie zijn ongeveer twee euro. Jankie: “Daar worden we echt niet rijk van. De huur van het registratiekantoor betaalt de vereniging zelf. Er werken allemaal vrijwilligers die zich geheel belangeloos inzetten. We hadden alleen nooit verwacht dat bijna drieduizend mensen zich zouden melden. Als mensen die betaald hebben nu hun geld terug willen, dan kan dat.”

Iwan Leeuwin vraagt al jaren aandacht voor de positie van Surinamers die in Nederland wonen en een onvolledige AOW hebben.  Hij heeft de steun van Tweede-Kamerlid Harry van Bommel van de SP. Die heeft eerder dit jaar, samen met een aantal andere Kamerleden, vragen gesteld aan de minister van Sociale Zaken. Het kabinet wijst er echter op dat de oudedagsvoorziening ieders eigen verantwoordelijkheid is. Wie niet voldoende AOW heeft opgebouwd, had zich alsnog kunnen ‘inkopen’. Dat kan de eerste vijf jaar na binnenkomst in Nederland.

De Algemene Ouderdoms Wet (AOW) is in 1957 ingevoerd toen Suriname deel uitmaakte van Nederland. Nederlanders bouwen vanaf hun vijftiende AOW op. Tussen 1957 en 1975 hadden Surinamers de Nederlandse nationaliteit. Maar Suriname had haar eigen sociale voorzieningen, Surinamers waren daardoor uitgesloten van de AOW.  Veel Surinamers die naar Nederland kwamen, hebben zich dit nooit gerealiseerd, en de overheid heeft hen er niet op gewezen.

Veel Surinamers leven door de onvolledige AOW in armoede. In Nederland en in Suriname. Leeuwin: “Dit zijn mensen die hard hebben gewerkt en banen met status hebben gehad zoals ambtenaar of leraar. Nu moeten ze bij de voedselbank  aankloppen omdat ze onder het minimum leven.”

De Surinaamse Rinia Welles is 65 jaar. Ze heeft vanaf haar achttiende gewerkt als onderwijzeres. Eerst twintig jaar in Suriname en daarna in Nederland. Ze krijgt iets meer dan vijfhonderd euro AOW. Welles: “Het is belachelijk. Ik krijg maar vijftig procent AOW. Een blanke Nederlander die nooit gewerkt heeft krijgt elfhonderd euro per maand.”  Ze noemt haar AOW een allochtonen-AOW. “Het is discriminerend. Vanaf mijn geboorte ben ik Nederlander. Toch maakt de wet onderscheid.”

Nederland heeft een ereschuld in te lossen, stelt Iwan Leeuwin. “Bij Nederlanders is dit AOW-gat gerepareerd. Bij Surinamers is dit bewust nagelaten”. In juni heeft hij samen met de FNV een petitie aangeboden aan de leden van de Tweede Kamer. Met tien bussen vol actievoerders uit het hele land is hij naar Den Haag gegaan. Binnenkort gaat hij weer actie voeren. “We gaan de druk flink verhogen want deze ouderen verdienen een beter bestaan.”

Begin december komt het onderwerp aan de orde in de Tweede Kamer.