Vrijdag 28 maart 2008 | Seda Önce
1. Waarom een monument?
Een monument is een bescheiden eerste stap naar internationale erkenning. Als Nederland tot erkenning komt, is het voor de rest van de internationale gemeenschap makkelijker om ook die stap te zetten. Het idee voor een monument is bij Harry van Bommel en Fred Teeven geboren tijdens een Anfal-conferentie in januari dit jaar in Irbil, Iraaks Koerdistan.
2. Wat levert erkenning op voor de slachtoffers?
Na erkenning kan er onderzoek gedaan worden naar de gevolgen van de chemische wapens die zijn gebruikt tegen de Koerden tijdens de Anfal. Slachtoffers zouden uiteindelijk gecompenseerd moeten worden. Er zijn meerdere landen en bedrijven die betrokken zijn bij de massamoorden. Verschillende bedrijven uit onder meer Duitsland en Nederland bijvoorbeeld, hebben grondstoffen voor chemische wapens geleverd; zij zouden hun verantwoordelijkheid moeten nemen.
3. Waarom juist nu een Anfalmonument?
De Anfalconferentie in Irbil is een gelegenheid geweest om concrete stappen te ondernemen. Daarbij is het dit jaar twintig jaar geleden dat de massamoorden begonnen en is het zestig jaar geleden dat de genocideconventie door de Verenigde Naties werd aangenomen. De Socialistische Partij vraagt al langer aandacht voor de slachtoffers van de Anfal. Dat er nu ook een VVD-politicus aandacht vraagt, maakt de zaak groter.
4. Waarom vragen juist deze politici aandacht voor de Anfal-campagne?
Harry van Bommel meent dat de Nederlandse regering iets moet doen voor de slachtoffers; veel grondstoffen voor Saddam’s gifgassen kwamen immers uit Nederland. Fred Teeven is als officier van justitie nauw betrokken geweest in de zaak tegen Frans van Anraat, van wie inmiddels is aangetoond dat hij grondstoffen voor chemische wapens aan Saddam leverde. Overigens is er in Nederland geen enkele politieke partij die tegen erkenning van genocide door het Saddam-regime op Irakese Koerden is. Ergens in de komende weken zal de Kamer hoogstwaarschijnlijk met een motie komen of zullen er Kamervragen gesteld worden.
5. Waar gaat je documentaire over?
Ik heb gefilmd in een verzamelkamp in het dorpje Smoed, waar overlevenden van de genocide twintig jaar na dato nog steeds leven. In mijn documentaire vertellen zij over hun dagelijks leven in het kamp en over de genocide. De Anfal duurde van 22 februari 1988 tot 6 september 1988. Op 6 september 1988 werd er amnestie verleend aan de overlevenden van de Anfal. Zij moesten terug naar hun oorspronkelijk gebied, maar werden daar aan hun lot overgelaten.