Het IOM merkt in het rapport 'Irregular Migration from West Africa the Maghreb and the European Union: An Overview of Recent Trends' op dat de migratie vanuit Afrika naar Europa geen nieuw fenomeen is, maar al vroeg in de jaren negentig begon toen Italië en Spanje visa-eisen gingen stellen. Op dat moment ging het vooral om Tunesiërs, Algerijnen en Marokkanen en vanaf 2000 zijn daar veel West-Afrikanen bijgekomen. Nog altijd is alleen al het aantal Marokkanen dat jaarlijks naar Europa migreert groter dan het aantal migranten van alle West-Afrikaanse landen (19 in totaal) bij elkaar.

Werkvergunning

Een andere mythe die het IOM ontkracht is dat de meeste West-Afrikanen als illegale migrant de reis naar Europa maken. Uit onderzoeken onder Ghanese en Senegalese immigranten in Italië en Spanje blijkt dat slechts een derde als illegaal het land is binnengekomen. Een meerderheid komt binnen op een tijdelijke werkvergunning en blijft als de vergunning is verlopen. Van alle West-Afrikanen die jaarlijks de zware tocht door de Sahara naar Noord-Afrika maken (tussen de 65.000 en 120.000 personen per jaar) gaat slechts eenderde door naar Europa. De rest blijft, al of niet vrijwillig, hangen in Noord-Afrika waarbij vooral Libië een zeer populaire bestemming is.

Belangrijkste OESO-bestemmingen
van West-Afrikaanse migranten
(rond 2000)

_{Bron: IOM.}

Duur

Al deze cijfers kunnen het beeldbepalende patroon van de ‘bootvluchtelingen’ natuurlijk niet volledig wegredeneren. Het IOM denkt dat zo’n overtocht zo tussen de 130 (enkeltje Marokko-Spanje) en 1.240 euro kost (Senegal-Canarische Eilanden). De prijs die voor zo’n overtocht moet worden betaald is niet alleen duur in euro’s maar ook in mensenlevens. Spaanse mensenrechtenorganisaties zeggen dat alleen al tussen ’97 en 2001 op de kusten rond de Straat van Gibraltar 3.285 lijken zijn aangespoeld. Het daadwerkelijke aantal doden ligt nog veel hoger want lang niet alle lichamen worden teruggevonden. Het IOM merkt ook nog op dat de laatste jaren ook groepen Aziaten via West-Afrika Europa binnenkomen. Daarbij gaat het vooral om inwoners uit China, India, Pakistan en Bangladesh.

Wetgeving

Volgen de in Genève gevestigde internationale migratie-organisatie zullen de migratiestromen in stand blijven zolang er grote welvaartsverschillen blijven bestaan tussen gebieden op aarde en zolang er in de welvarende delen een grote behoefte blijft aan goedkope arbeid. Om die migratie in goede banen te leiden moet wetgeving worden gemaakt die de realiteit van migratie onderkent, aldus het IOM.