Bemiddelden in 2004 en 2006 malafide uitzendbureaus nog zo'n 80.000 Midden- en Oost-Europeanen, anno 2008 is dit aantal opgelopen tot meer dan 100.000 personen. Dit blijkt uit het onderzoek 'Nieuwe grenzen, oude praktijken, Onderzoek naar malafide bemiddelaars op de arbeidsmarkt' van Research voor Beleid. De Polen vormen nog steeds de grootste groep. Daarnaast gaat het om redelijk veel Bulgaren en aanzienlijk minder Roemenen. Ook Portugezen, Afrikanen en Nederlanders, waaronder de nodige 65-plussers, horen tot de gedupeerden.

Fraude

Gedupeerd omdat zij vaak ten prooi vallen aan 'verloningsfraude', een malafide praktijk die in het onderzoek het meest wordt genoemd. Meestal gaat het om het niet volledig betalen van salaris, bijvoorbeeld door een minimumloon te betalen terwijl er een hoger CAO-loon geldt of door uit te betalen alsof de werknemer in zijn land van herkomst arbeid heeft verricht.

Na verloningsfraude komt uitbuiting op het gebied van woonruimtevoorziening het meest voor. Vaak houden de malafide bemiddelaars te hoge vergoedingen voor (erbarmelijke) woonruimte direct in op het salaris van hun werknemer.
Andere praktijken die niet door de beugel kunnen zijn onder meer gerommel met vakantiedagen (in het nadeel van de uitzendkracht) en het niet afdragen van de sociale premies. Ook maken de tijdelijke werknemers vaak lange dagen.

Onacceptabel

Het gaat om zeker de helft van alle (circa 200.000) Oost- en Midden-Europese uitzendkrachten die in Nederland werkzaam zijn. Onacceptabel, zegt Wouter Waleson, voorzitter van de Stichting Naleving Cao voor Uitzendkrachten (SNCU). "We geven voorlichting en hebben al voor 2,6 miljoen euro aan boetes opgelegd. Kennelijk moet er meer gebeuren.’’

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is inmiddels bezig met een wet die het mogelijk maakt om opdrachtgevers aansprakelijk te stellen voor de schade bij uitzendkrachten, laat onderzoeksbureau Research voor Beleid in zijn persbericht weten. Zo moeten ze het loon en vakantiegeld alsnog gaan betalen als ze met een malafide bureau werken.

Een miljard euro

Jurrien Koops, plaatsvervangend directeur van de Algemene Bond Uitzendondernemingen (ABU), stelt in hetzelfde persbericht dat daar zeker een afschrikkende werking vanuit zal gaan, maar dat er meer moet gebeuren. „De malafide bureaus zijn goed voor een omzet van ongeveer een miljard euro per jaar. De verleiding is dus groot om met deze praktijken door te gaan. Goede bureaus lopen dat geld mis", licht hij toe.

De goede bureaus verwachten van de overheid meer inspanningen op het gebied van controles. De uitzendbranche heeft een pakket aan maatregelen voorgesteld, volgens Research voor Beleid. Het doel van het
pakket is de malafiden uit te schakelen door ze uit te sluiten en harder aan te pakken.

_{Rapport 'Nieuwe grenzen, oude praktijken,
Onderzoek naar malafide bemiddelaars op de arbeidsmarkt'}