De Turkse democratie is een van de oudste democratieën in de regio. Ouder dan veel democratiën in EU landen en Oost Europa. De bijna 90 jaar oude democratie heeft enkele opvallende gebruiken en tradities.  

Hoe werkt de Turkse Democratie? 


De Turkse politieke partijen worden niet zozeer door de partijprogramma's, maar door  door lang zittende charismatische leiders gekenmerkt. Deniz Baykal is bijvoorbeeld al bijna 17 jaar (op korte onderbrekingen na) de partijleider van CHP. Bulent Ecevit en Alparslan Turkes waren, tot hun dood, jarenlang de leiders van hun partijen.
Maar de Turkse kiezer krijgt de laatste tijd genoeg van steeds diezelfde namen  in tijden van stilstand en verslechterende economie, terrorisme en corruptie. Een nieuwe generatie leiders zoals Tansu Ciller (eerste vrouwelijke minister president van Turkije), Mesut Yilmaz, Devlet Bahceli, Mehmet Agar heeft daar weinig verandering in kunnen brengen. Ze waren slechts de opvolgers van de 'oude politiek'. Sinds 2002 wordt de Turkse politiek overheerst door de nieuwkomer AKP van Recep Tayyip Erdogan. Het motto dat ze nieuw zijn en dat er eindelijk een partij is die de corruptie tegengaat, de democratisering van Turkije versnelt en vooral niet lijkt op de 'oude politieke partijen' heeft succes gehad: de AKP heeft in 2002, 34% van de stemmen gehaald en vijf jaar later 46%. Dus bijna de helft van de kiezer had in 2007 op AKP gestemd. 
 

Er zijn over het algemeen twee soorten kiezers in Turkije. De eerste soort kiezer is de harde kern van een ideologische partij: CHP (links), MHP (nationalistisch), DTP (pro-Koerdisch) en AKP (islamitisch). De tweede soort kiezer  stemt op een kandidaat die in zijn ogen het 'minst corrupt' is.

Lokale verkiezingen eind maart

Eind maart (29 maart 2009) zijn er  lokale verkiezingen in Turkije waarbij de  toezichthouders voor wijken en dorpen, de gemeenteraad en de burgemeesters worden gekozen. De verkiezingenkoorts is dus weer gestegen. Campagne voeren gaat in Turkije ook net iets anders dan in West Europa. Alle straten worden versierd  met vlaggen van de politieke partijen. In de woonwijken rijden er autos met enorme luidspreker op het dak die toespraken van de leiders en/of kandidaten laten horen. Partijleiders toeren het hele land door en slaanstoere taal uit op d grote pleinen, vaak met een sjaal van het  lokale voetbalteam om. De kiezer overtuigen van je standpunten en je charisma is nodig, maar het zwartmaken van je concurrent of het belemmeren van de campagne van je concurrent is de normaalste zaak van de wereld. Hiervoor heeft de regerende partij altijd de meeste middelen tot zijn beschikking. In dit geval AKP, maar in het verleden gold dat ook voor andere partijen die nu in de oppositie zitten.

Staatsbedrijven en ambtenaren doen mee aan de verkiezingscampagne
 
De gouverneur van de Provincie Tunceli zorgde voor de grootste stunt door  gratis wasmachines uit te delen aan de kiezer. (Totdat de kiesraad het verbood) Ironisch genoeg hadden sommige huishoudens in de regio niet eens een water- en/of electriciteitsaansluiting. Een andere gouverneur (van Kesan) verbood een theaterstuk dat mede mogelijk was gemaakt door de CHP kandidaat in Istanbul; de zaal bleek opeens voor een ander evenement geboekt. Ook de ministers toeren door het land met de 'auto van de zaak' en maken de concurrent zwart (de Minister van Volksgezondheid zei dat de CHP de advocaat van de maffia zou zijn) of dreigen de kiezer (Minister van Justitie, Mehmet Ali Sahin liet blijken dat het krijgen of voortbestaan van overheidsdiensten alleen mogelijk was als een AKP kandidaat werd gekozen. Ook staatsbedrijven werken mee aan de verkiezingcampagne voor de regeringpartij. Zo heeft energiebedrijf TEDAS in Adana geen stroom geleverd bij de opening van de metrolijn waarbij de zittende burgemeester (van MHP) campagne zou voeren. En de lokale zender van de zoon van deze kandidaat is geintimideerd en onder druk gezet door de Radio en TV autoriteit. Maar de campagne is het hevigst in de grote steden waar de meeste kiezers wonen. Na jaren de sterkste te zijn geweest ondervindt de  AKP nu  sterke concurrentie in Istanbul en Ankara. En het zou kunnen gebeuren dat AKP in een van deze steden en misschien in allebei toch verliest.



SMS en andere moderne technieken

Naast de 'oudewetse' tactieken, zoals het beloven van een nieuwe stadion aan een populaire voetbalteam, worden ook moderne middelen ingezet. Zo zie je op  populaire websites steeds vaker de banners van de kandidaten. Communities openen op Facebook is ook een methode die vaak wordt gebruikt . 
Het partijbestuur van AKP in provincie Manisa had met Photoshop het aantal mensen op een foto van een partijdemonstratie verdubbeld. In Ankara hebben 'onbekenden' een cd-rom verspreid waarop de speech van CHP kandidaat Murat Karayalcin met gerafineerd knip en plakwerk plak is omgedoopt in een seperatisch pro-PKK speech. In Istanbul plaatste men bilboards metreklame voor een boek die de CHPkandidaat zwartmaakt naast de campagne bilboards van deze kandidaat.
Bij de laatste twee verkiezingen had de rijke zakenman Cem Uzan met zijn Genc Partij veel stemmers getrokken door veel sms'jes te verzenden (hij was de eigenaar van een van de mobiele operators in Turkije). In de huidige campagne zijn SMSjes 'verstuurd door de AKP in provincie Burdur; tot de woede van de ambtenaren omdat vertrouwelijke personeelsinformaties gebruikt is.

Verkiezingen op zijn Turks



Dit zijn dus verkiezingen op zijn Turks. Er wordt niet veel gepraat over de partij programma's. Meestal wordt er een schone stad of een dienstverlenende (lokale) overheid beloofd. Kiezers weten toch ook dat dit grotendeels niet waargemaakt zal worden. 
Moe van de oude politiek zal een grote groep stemmers op zoek gaan naar de partij en de kandidaat die, in de woorden van mijn Turkse kapper, "meer geld uitgeeft aan de stad dan dat hij in zijn eigen zakken en die van partijgenoten steekt"
De  AKP is de partij die hieraan het meest voldoet in de ogen van de meeste kiezers. Vooral ook omdat de 'oude politiek' nog steeds geen signalen geeft van verandering.