Maandag 31 augustus 2009 | Rafih Berkane
Het vieren van carnaval is een feestelijke maar ook een intense culturele viering waar een groot deel van Nederland in meegezogen wordt. Maar weinig carnavalvierders weten nog precies wat de achtergrond is van de viering. Het was het feest dat voorafging aan de vastenperiode van katholieken. Aan vasten doen nog weinig katholieken. Het feest is overgebleven.
De carnavalviering begint bij het zoeken van 'geschikte' kledij. De Intertoys bieden een groot assortiment en zelfs de Albert Heijn verkoopt een ruime keuze aan superheldenpakken. De prinselijke superheld moet ondertussen ook nog gekozen worden. Aan de geruchtenstroom over de te kiezen nieuwe prins komt een einde wanneer de lokale krant in de brievenbus valt en meldt: de nieuwe prins carnaval is gekozen!
Hossen en zuipen
Tijdens het carnaval zitten de kroegen en cafés, vooral in het zuiden van Nederland, bomvol gezellige mensen. Niet alleen de buren en vrienden zijn hier te vinden, maar de gehele familie viert vrolijk mee. ’s Morgens is het dorp uitgestorven, maar komt ’s avonds weer helemaal tot leven. 's Hertogenbosch wordt zelfs voor een aantal dagen in Oeteldonk herdoopt.
Eigenlijk wordt er niets anders dan gehost en gezopen. Een simpel concept, maar het bepaalt wel degelijk de ambiance, want carnaval vieren doe je nu eenmaal samen.
Traditie
In tegenstelling tot vele carnavalvierders, weet bijna iedere moslim wèl wat de achtergrond is van de viering van de ramadan, wat de gebruiken en gewoonten zijn. Een groot aantal moslims doet mee aan de ramadan; je kunt als niet vastende moslim nauwelijks achterblijven. Moslims hebben dan ook ieder hun eigen overwegingen om de ramadan te vieren: gewoonte, sociale druk, traditie en/of vanuit religieuze overtuiging. Maar de grote gezamenlijkheid zoals bij de carnavalviering ontbreekt.
Bakkerij Bart
De linkerbuurman vast niet, noch de rechterbuurman. De winkels houden geen ramadanuitverkoop en de klanten bij Bakkerij Bart zetten een stevige hap in hun warme, verse niet-halal-worstenbroodje. Op school heeft de nerd van de klas nog steeds een ouderwetse boterhammentrommel met precies zes overheerlijke boterhammen en op het werk viert iedereen pauze behalve jijzelf. Op de radio wordt het recept van de dag aan de luisteraars medegedeeld en in de trein smult een skater van een smeuïg Smullers-frietje mèt. Overal waar je komt loopt het dagelijks levensritme uit de pas met het vasten.
Wat is carnaval zonder het carnavalsgevoel? Wat is ramadan zonder het ramadangevoel? De kunstmatige polderislamingrepen zoals ramadanwebsites, -tv uitzendingen en -festivals maken het gevoel er niet veel beter op. De aandacht voor de ramadan gebeurt al met al veelal uit zicht van het dagelijks leven. Daarbij wonen de moslims verspreid over Nederland.
Islamtische 'Oeteldonk'
Het ramadangemeenschapsgevoel in kleine kring bestaat wel degelijk wanneer je in de avond aan de familietafel schuift, tijdens het moskeebezoek gedurende de late avondgebeden of tijdens het Suikerfeest, maar vaak blijft het daarbij. Je moet het hebben van de familie en de kennisenkring en niet van de moslimmaatschappij als geheel.
De gespreide moslimpopulatie moet natuurlijk wel voor het welbehagen en het welzijn van de maatschappij behouden blijven, maar een islamitische 'Oeteldonk' gedurende de ramadan zou ik voor de gezelligheid van de ramadanbeleving niet eens zo’n slecht idee vinden.