Imamopleiding kampt met hoge uitvalpercentages

Het percentage studenten dat in het eerste studiejaar het bijltje erbij neergooit ligt voor alle hbo-instellingen op 6%. Bij de imamopleiding van de Hogeschool INHolland in Diemen liggen die uitvalpercentages soms rond de 50%. In het studiejaar 2006-2007 bijvoorbeeld werd begonnen met 26 studenten waarvan er 12 naar het tweede jaar zijn gegaan, nog zes daarvan door naar het derde studiejaar en een vooralsnog onbekend aantal komt dit jaar in het vierde en laatste studiejaar van de bacheloropleiding terecht.

Pure islam
Rasit Bal, de coördinator van de imamopleiding van Hogeschool INHolland, heeft wel een paar verklaringen voor dat hoge uitvalpercentage. Zo geven veel ‘afhakers’ aan te verwachten dat de studie zich meer zou richten op de ‘pure en ware islam en zich zou beperken tot islambronnen als de koran en de hadith’ (de islamitische verhalen die veel moslims beschouwen als onmisbaar naast de koran, AS). Volgens Bal heeft deze groep moeite met de veel bredere studieopzet waarbij ook zaken als godsdienstsociologie, agogiek en de sociale kaart van moslims in Nederland aan bod komen. 

Taaltoets
Daarnaast is er een groep die het studietempo niet kan bijhouden doordat ze een baan en kinderen hebben of een taalachterstand. De Hogeschool INHolland heeft inmiddels besloten om potentiële studenten eerst een toets af te nemen. 
Het aantal aanmeldingen bij de Hogeschool INHolland is toegenomen vergeleken met vorig jaar, evenals het aantal dat de toets heeft doorstaan. Van de 54 aangemelde studenten voor het studiejaar 2009-2010 hebben 43 die toets met goed gevolg afgelegd en dat is vergeleken met de 26 studenten uit het studiejaar 2006-2007 toch een forse toename.

Geestelijke verzorger
De Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam biedt binnen de studierichting Religie en Levensbeschouwing een mastertraject islam aan dat opleidt als geestelijk verzorger en ook daar is sprake van een grotere toeloop. In 2007 hebben zich 42 studenten aangemeld en het jaar daarop 60, de cijfers voor het komend studiejaar zijn nog niet bekend. Vorige jaar zijn ook de eerste 5 geestelijk verzorgers afgestudeerd en die hebben banen gevonden binnen het leger, binnen zorginstellingen, als gemeenteadviseur of in gevangenissen.

Kritiek op de opleidingen
De Islamitische Universiteit Rotterdam (IUR) zou ook graag zo’n mastertitel ‘geestelijk verzorger’ willen bieden aan de studenten maar wacht vooralsnog op erkenning. Volgens secretaris Tural Koç is er 'absoluut geen sprake van paniek binnen de IUR'. Koç: 'De VU had indertijd zo’n 40 jaar nodig voor de erkenning en de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht 15 jaar. Wij krijgen in de loop van september de zogenaamde visitatiecommissie op bezoek die beslissen of wij wel of niet erkenning krijgen voor onze opleiding tot geestelijk verzorger. Mocht dat onverhoopt niet lukken dan is er ook nog geen man overboord, zo weet ik dat bijvoorbeeld de moskeebesturen ook behoorlijk kritisch zijn over de bestaande opleidingen tot imam of geestelijk verzorger.'

Ongezonde druk
Die laatste opmerking van Koç wordt bevestigd door de vice-voorzitter van de Amsterdamse Marokkaanse moskeeën UMMAO: Aissa Zanzen. Naar zijn inschatting haalt de imamopleiding geen hbo-niveau en is er binnen de opleiding tot geestelijk verzorger een ongezonde druk om maar geslaagden af te leveren. Zanzen: 'Waarschijnlijk is dit een geldkwestie.' 
Volgens hem is er bij de start van de opleidingen wel contact geweest tussen de moskeeorganisaties en de onderwijsinstellingen maar inmiddels is dit contact helemaal doodgebloed met als gevolg dat 'er een enorme kloof is ontstaan tussen vraag en aanbod'.  Bovendien zijn er een aantal afgestudeerden waarvan het taalniveau gewoon slecht is, aldus Zanzen. 'Maar gelukkig zitten er ook wel een paar goeie tussen.'