80% van de geïnterviewde Marokkaans-Nederlandse jeugdcriminelen is in Nederland geboren. Ze voelen zich vaker Nederlander dan de niet-criminele Marokkaanse jongens, maar ze voelen zich ook meer gediscrimineerd vooral door de politie. 
Een andere opmerkelijke onderzoeksresultaat van 'Marokkaanse jeugddelinquenten: een klasse apart?' is dat de jonge criminele Marokaans-Nederlanders minder  gedrags- en emotionele problemen hebben dan de Nederlandse criminele jongeren. De onderzoekers zien als mogelijke verklaring hiervoor de lichtere aard van hun delict.
Wat eveneens opmerkelijk is, is de rol van de ouders: criminele jongeren hebben even betrokken ouders als niet-criminele jongeren. En en passant werd nog een andere aanname gelogenstraft: dat Marokkaanse ouders zo moeilijk te benaderen zouden zijn. De respons van de Marokkaanse ouders was zelfs groter dan die van de Nederlandse ouders.
Het onderzoek weerspreekt overigens de theorie van Werdmölder die de hogere criminaliteit bij Marokkanen cultureel verklaarde met verwijzing naar de Berbercultuur.

‘klassejustitie’
Aanleiding voor het onderzoek is de oververtegenwoordiging van allochtone jongeren, met name Marokkaanse jongeren, in de  jeugdcriminaliteit. 1/3 van de gevangen jongeren tussen 13-18 jaar, bestaat uit Marokkaanse Nederlanders. 90% van de  verdachte jongeren recidiveren tegenover 65% van de Nederlandse verdachten. In 2005 kregen Marokkaanse jongeren ook 5x zo vaak een proces verbaal aan hun broek dan hun autochtone leeftijdgenoten.
De onderzoekers geven een aantal verklaringen voor de oververtegenwoordiging  van Marokkaanse jongeren in vermogensdelicten. Ten eerste, mogelijk de specifieke kenmerken van de Marokkaanse populatie. Vervolgens, de kenmerken van het justitiële systeem. Zowel internationaal als nationaal onderzoek hebben aangetoond dat allochtone jongeren zwaarder worden gestraft voor eenzelfde delict als autochtone jongeren. Ander nationaal onderzoek liet zien dat Marokkaanse jongens eerder worden aangehouden dan autochtone jongens. 

Het feit dat Marokkaanse criminele  jongens vaak in groepjes opereren gecombineerd met het vaak genoemde overlastgevende, maar niet per se criminele, gedrag van Marokkaanse jongens  is mogelijk een andere reden waarom Marokkaanse jongens eerder worden aangehouden. Bovenstaande omstandigheden maken het al met al mogelijk dat Marokkaanse jongens met relatief minder zware delicten in preventieve hechtenis komen, schrijven de onderzoekers.
Al in 1991 stelden Frank Bovenkerk e.a. overigens al dat de negatieve beeldvorming over Marokkanen de politieaandacht voor deze groep vergrootte.

Kanttekeningen
Het onderzoek werpt een aantal vragen op: werkt het justitiële systeem wel even goed voor de Marokkaanse als voor de Nederlandse jongens? HALT-straffen bijvoorbeeld blijken niet te werken bij Marokkaanse jongens en de rapportages van reclassering  werken vaak in het nadeel van Marokkaanse jongens. En is de beleidsmatige aandacht voor de opvoeding van Marokkaanse ouders als oplossing voor delinquent gedrag niet te eenzijdig, vragen de onderzoekers zich af, nu blijkt dat dit geen verband houdt met al dan niet crimineel gedrag van de Marokkaanse jongens.
Sadik Harchaoui van Forum, instituut voor multiculturele ontwikkeling, plaatst ook een aantal kanttekeningen bij het onderzoek. ‘Dat Marokkaanse jongens zwaarder worden gestraft, wisten wij al uit eerder onderzoek. Dit geldt overigens ook voor Antilliaanse jongens. Maar wij vinden het kennelijk moeilijk te accepteren, zodat dit tot nu toe niet wordt opgepikt. En in de jaren 90 (van de vorige eeuw, red.) zei ik al: "Een effectieve criminaliteitsbestrijding houdt in integratie met mate".’ De Marokkaanse jongens zien het verwerven van sociale status via geld als een belangrijke norm in Nederland, daaraan willen ze voldoen, zo snel mogelijk, niet door te werken, maar door te stelen, verklaart Harchaoui. 

Lage opleiding 
Harchaoui ziet evenmin iets in de sociaal-economische verklaring van de onderzoekers voor het plegen van de vermogensdelicten door de Marokkaanse jongens. De jonge Marokkaanse criminelen zouden een 'hogere' sociaal-economische status hebben dan de niet-criminele Marokkaanse jongens. Wanneer je de cijfers beter bekijkt, is het vreemd dat de onderzoekers dit zo naar buiten brengen, gezien hun eigen cijfers in het onderzoek: 91% van de Marokkaanse ouders hebben slechts basisschool, geen enkele een hbo-opleiding en slechts 17% van de Marokkaanse ouders had werk. 21% van de Marokkaanse jongens zijn schooluitvallers, 48% volgden een vmbo-opleiding en 19% een mbo-richting. Zowel de Marokkaanse als Nederlandse jongens hadden een gemiddeld IQ van 92 punten; dit is tegen de ondergrens van gemiddelde intelligentie.
Iemand uit de Utrechtse wijk Kanaleneiland, legt nog een andere zwakke plek bloot van het onderzoek. ‘De jongens voelen zich geïntegreerd, maar waarin? Als je in een wijk woont waar alleen Marokkanen wonen, is dat ook geïntegreerd?’

Klasse apart
In de Rode Hoed in Amsterdam tijdens de uitreiking van het onderzoek, blijken verschillende personen al aan praktische oplossingen te werken. Zo zegt een adviseur bij Palet, ‘de Forum uit Brabant’, dat hij bezig is met een project van alternatieve straffen in plaats van de HALT-straffen voor Marokkaanse jongens. Rachid Berragiy, voormalig politie-agent, van de Behr Groep verzorgt interculturele trainingen voor instellingen als politie en jeugdwerk. ‘Politie krijgt vlekken in de nek wanneer een Marokkaanse jongen op heterdaad wordt betrapt en dan toch zegt dat hij het niet gedaan heeft. Hoe ga je daarmee om? Het gaat om verhoortechnieken met als doel waarheidsvinding. Elke verdachte vraagt een ander aanpak, zo moet je dat ook zien als je Marokkaanse verdachten ondervraagt.’ 

Harchaoui vraagt zich tot slot af, met verwijzing naar de titel van het onderzoek, of de Nederlandse criminele  jongens niet eerder een klasse apart zijn dan de  Marokkaanse delinquent, gezien hun zwaardere vergrijpen en gedragsproblemen.
In het tv-programma NOVA van gisteren vroeg een verwarde verslaggever aan Marokkaanse jongeren wat nu eigenllijk de conclusie moet zijn na dit onderzoek; hoe beter geïntegreerd,des te crimineler? Een Marokkaanse jongen oppert: ‘Stelen is Nederlands?’

_{Boek: Marokkaanse jeugddelinquenten: een klasse apart?
Uitgever: Nicis Institute 2009}