Binnen tien jaar zou de gezondheidssituatie van bewoners in de 40 aandachtswijken amper mogen afwijken van de gemiddelde situatie in de rest van een stad. Die ambitie sprak minister Eberhard van der Laan van Wonen, Wijken en Integratie (WWI) verleden week uit tijdens een overleg met de Kamercommissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Zelfmoord
Initiatiefnemer van het overleg was PvdA-kamerlid Khadija Arib die vaststelde dat er grote verschillen bestaan tussen bevolkingsgroepen wat betreft hun gezondheid. Zo hebben Turkse en Marokkaanse ouderen vaker last van depressieve klachten, komt zelfmoord onder Surinaamse mannen veel vaker voor dan bij autochtone mannen en hebben Surinamers ook vaker dan autochtonen last van hart- en vaatziekten. Marokkaanse mannen daarentegen hebben hiervan juist geen last. Voor alle migrantengroepen geldt dat ze gemiddeld minder vaak sporten, veel tienermoederschappen tellen en vaker last hebben van overgewicht dan ‘oude Nederlanders’.

Interculturele zorg
Het Rotterdamse kenniscentrum voor interculturele zorg, Mikado, noemt in een brief aan de Tweede Kamer ook voorbeelden uit de zorgpraktijk waarin het ontbreken van adequate interculturele zorg leidt tot fouten en extra kosten. Zo is het verhaal van een Marokkaanse man die 15 jaar in een TBS-kliniek wegens poging tot doodslag op zijn vrouw en hij heeft als diagnose meegekregen een persoonlijkheidsstoornis. De man weigert verder psychische onderzoeken zolang die niet worden uitgevoerd door een psychiater met interculturele scholing. Als een dergelijke psychiater eindelijk wordt gevonden dan stelt deze vast dat de man nooit een stoornis heeft gehad en de man wordt vrijgelaten uit de TBS-kliniek waar hij jaren ten onrechte heeft gezeten.

De rechtse kerk
Wat betreft Arib zijn dit soort verhalen dermate schokkend dat er best specifiek beleid mag worden gevoerd voor bepaalde groepen en daarbij moet de ‘haast automatische reflex dat daarmee groepen worden voorgetrokken’ maar eens even worden genegeerd. Ook GroenLinks-Kamerlid Kees Vendrik gaf aan dat hij de ‘ nieuwe politieke correctheid van de rechtse kerk helemaal zat was’ en dat migranten ook gewoon in hun eigen taal aangesproken moeten kunnen worden als daarmee hun gezondheid wordt gediend.

Medische opleiding
Vendrik stelde verder voor dat grote accountantsfirma’s als KPMG en Price Waterhouse Coopers aandachtswijken adopteren en huishoudens helpen om hun uitgaven op orde te krijgen. Dan ontstaat er misschien in die huishoudens weer financiële ruimte om hun kinderen te laten sporten, aldus het Kamerlid van Groen Links. Vendrik wil ook dat de omgang met patiënten met verschillende culturele achtergronden standaard deel uit gaat maken van de medische opleidingen.

Zorgverzekeraars
VVD-kamerlid Halbe Zijlstra betwist niet dat als het om iemand zijn gezondheid gaat dat het essentieel is dat de zorgverlener en de allochtone patiënt elkaar begrijpen. 'Maar laten we alsjeblieft niet in alle situaties gaan werken met tolken en brochures in honderd talen, dat zou echt een grote stap achteruit zijn', aldus Zijlstra. De VVD vindt verder het terugdringen van grote gezondheidsverschillen tussen bevolkingsgroepen eerder een zaak van de zorgverzekeraars dan van de overheid.

Minister Ab Klink van VWS zegt dat er inderdaad zorgverzekeraars zijn die inspelen op die gezondheidsverschillen. Zo biedt zorgverzekeraar Agis in Utrecht verschillende hulppakketten aan verschillende migrantengroepen. Klink is geschrokken van cijfers die aangeven dat mensen uit lagere sociale milieus een levensverwachting hebben die soms wel 6 tot 7 jaar ligt onder die van hogere milieus. Hij heeft daarom een beleidsplan opgesteld waarin een achtergestelde sociaaleconomische positie in de toekomst niet automatisch tot een slechtere gezondheid hoeft te leiden. Het plan rept over het bevorderen van een gezonde leefstijl. Echte concrete maatregelen geeft het beleidsplan echter nog niet. Een ander gegeven waarvan Klink schrok is het feit dat de babysterfte onder allochtonen bijna 2 keer zo hoog ligt als bij autochtone baby’s. Hierover wil Arib zo snel mogelijk een spoeddebat voeren met de minister.