Iedere Surinamer kent de ‘decembermoorden’, maar weinigen durven zich uit te spreken over dit ‘taboeonderwerp’. Theo Para, pseudoniem van Henry Does, doorbrak de stilte met zijn boek ‘De schreeuw van Bastion Veere; om de rechtsorde in Suriname’. Deze maand verscheen de tweede druk van het boek. Vooral jongeren zijn volgens de schrijver geïnteresseerd.
In 'De schreeuw van Bastion Veere' pleit Theo Para voor koestering van de menselijke waardigheid en uit hij kritiek op de handelswijze van Desi Bouterse. Het boek bestaat uit artikelen die in de jaren ‘90 moeilijk publiceerbaar waren.   

Het is vandaag precies 27 jaar geleden dat Para zijn vriend Bram Behr verloor. Bram is één van de 15 slachtoffers, die tijdens het bewind van Desi Bouterse, hoofdverdachte in het ‘8 decemberproces’, op 8 december 1982 werd geëxecuteerd. Sindsdien strijdt Para – met de pen – tegen de ‘massamisdadigers van de jaren tachtig’. Niet alleen werden 15 voorvechters van de democratie op gruwelijke wijze de mond gesnoerd, maar ook twee radiostations, één vakbondsgebouw en twee krantengebouwen werden in brand gestoken. ‘Het land werd totaal gemilitariseerd’, aldus Theo Para. 

Verbod op media
Veel onafhankelijke media werden door het regime verboden. Ook het weekblad De Mokro waar Para en Behr voor schreven. In relatief korte tijd wist Bouterse de democratische fundamenten van Suriname weg te vagen, zegt Para. De ‘verschrikkingen van de jaren 80’ vormen de rode draad in het boek. 
Na de moorden verliet Para het land om zich in Nederland te vestigen. Via columns in onder meer De Ware Tijd bleef hij verbonden met zijn land van herkomst. Lang niet al zijn werk werd gepubliceerd. Veel van deze uiterst kritische beschouwingen komen terug in 'De schreeuw van Bastion Veere; om de rechtsorde in Suriname’. 

Voorzichtig herstel rechtsorde
De geschiedenis leert dat de dictatuur van de jaren 80 geen lang leven beschoren was. Surinamers mochten in 1987 weer hun eigen regering kiezen. Para kan het zich nog goed herinneren. ‘De staking van eind 1983 was maar het begin van het het democratiseringsproces. Vakbonden en partijen begonnen weer met elkaar te praten. De Nationale Democratische Partij (NDP) van Desi Bouterse werd verpletterend uitgeschakeld.’ Maar met de verkiezingen van 1987 was de rechtsorde nog niet geheel hersteld, betoogt de schrijver. ‘Men wilde niet tot berechting van Bouterse overgaan, omdat men bang was voor de militairen.’ Hierdoor heeft de straffeloosheid in Suriname zijns inziens veel te lang geduurd. 

Kans veroordeling 90%
Met de start van het ‘8 decemberproces’ in 2007 maakte Suriname een grote stap in het democratiseringproces, vindt Para. ‘Suriname laat zien dat niemand boven de wet staat.’ Tijdens de presentatie van het boek eerder dit jaar schatte Gerard Spong de kans op een veroordeling op 90%. Toch voorspellen Surinaamse peilingen een grote zegetocht voor Bouterse en consorten in 2010. Para zijn verklaring: ‘In een samenleving heb je altijd mensen die geen democratie nastreven.’ Hij vindt dat niet te zwaar getild moet worden aan de peilingen. ‘Bouterse maakte een grote fout toen hij zichzelf als presidentskandidaat voorstelde.’

Chaos binnen NDP
Recente berichten uit Suriname laten zien dat de chaos binnen de NDP compleet is. De belangrijkste partner van de NDP, de Basispartij voor Vernieuwing en Democratie (BVD) is in augustus van dit jaar uit de Megacombinatie (MC) gestapt. NDP-topman Ramon de Freitas is naar de Nationale Partij Suriname (NPS) overgelopen. Bouterse is uit het parlement gezet. ‘De stoel’ die niet bezet mocht worden is toch overgenomen door Rudy Balker.’ Deze laatstgenoemde laat zich niet zonder slag of stoot van de stoel werpen. Para overweegt om na het ‘8 decemberproces’ een nieuw boek te publiceren.

_{Boek: De Schreeuw van Bastion Veere; om de rechtsorde in Suriname
Uitgever: Van Gennep B.V., 2de druk, ISBN 9789055154418
Prijs: € 19,90}