Een woordenboek om een oorlog te vergeten (3)
Dinsdag 29 december 2009 | Sergej Kreso | Reacties: 29
De rechtszaak in Den Haag tegen voormalig leider van de Bosnische Serviërs Radovan Karadžić trekt wereldwijd de aandacht. De Bosniër Husein Mujagić volgt het proces ook. Mujagić overleefde het beruchte kamp in Omarska en woont nu in Limburg. Hij schreef het eerste woordenboek Nederlands-Bosnisch/Servisch/Kroatisch. Dit is het laatste, derde, deel van het verhaal achter het woordenboek.
Hoewel er al 17 jaar voorbij zijn sinds zijn gevangenschap in het concentratiekamp Omarska, spreekt Husein Mujagić nog steeds met zichtbaar ongemak over die ervaring. ‘Nee, ik kan Omarska niet vergeten. En dat wil ik ook niet, want dat is toch een deel van mijn leven. Maar toen we naar Nederland kwamen, was het me wél duidelijk dat ik een manier moest vinden om met de herinneringen om te gaan.’ Op welke manier hij dat moest bewerkstelligen, wist hij toen nog niet.
Hoewel hij in zijn land als wiskundeleraar werkte, accepteerde Husein Mujagić hier in Nederland een baan als conciërge op een school, De Poolster, in Elsloo. ‘Mijn hele leven heb ik tussen de schoolbanken doorgebracht. Daarom voelde ik me op De Poolster gelijk alsof ik weer thuis was. De collega’s daar hebben me zeer vriendelijk ontvangen en de kinderen noemden me “meester", hoewel ik geen docent meer was.’
Een woordenboek
De eerste jaren in Nederland volgde Husein Mujagić intensief cursussen om zich de Nederlandse taal eigen te maken. Hij realiseerde zich echter in de loop der tijd dat de taal een onoverbrugbare barrière zou blijven voor hem en zijn carrière als onderwijzer. Toch wilde Mujagić niet opgeven. Niet zozeer omdat hij zijn loopbaan als leraar wilde voortzetten, dat plan moest hij loslaten, maar omdat hij zijn kinderen wilde bijstaan in hun Nederlandse onderwijscarrière. Zo ontstond het idee bij de oud-wiskundeleraar om een woordenboek te schrijven, voor zijn kinderen. Een woordenboek in 3 talen, het Bosnisch, Servisch en Koratisch, want de onderlinge banden zijn onloochenbaar.
‘De kinderen hadden het immers niet makkelijk. Ze moesten zich aanpassen aan de nieuwe omgeving en hun scholing voortzetten. Daarom heb ik eerst een woordenboek geschreven met de belangrijkste woorden die mijn kinderen zouden moeten weten. En dat is niet tevergeefs geweest. Mijn kinderen zijn allemaal goed terechtgekomen', vertelt hij trots. Satko, zijn oudste zoon, werkt al enkele jaren voor het ministerie van Justitie en Zlatan, de jongste zoon, studeert geneeskunde.
Woorden en oorlogsbeelden
Maar het werken aan het woordenboek bleek nog een onverwacht, positief, effect te hebben op het leven van familie Mujagić. Schrijvend aan het woordenboek ontdekte Husein dat door de intensiteit waarmee hij aan het woordenboek schreef, de herinneringen aan de oorlog langzaamaan begonnen te verbleken. Hij wist zich op die manier beetje bij beetje aan de oorlogsdemonen te ontworstelen en het verleden achter zich te laten.
‘Weet je,’ zegt Husein Mujagić met een diepe zucht, ‘een conciërge zijn, betekent ook dat je soms zit te wachten totdat iemand in de school jouw assistentie nodig heeft. Als het rustig was, vaak tijdens de lessen, had ik veel tijd om na te denken, om mij gebeurtenissen te herinneren. En de herinneringen die door mijn hoofd dwaalden, waren niet leuk. Maar op het moment dat ik de woorden begon te verzamelen, gebeurde er een wonder. In plaats van aan het 
concentratiekamp en aan mijn verwoeste huis te denken, begon ik steeds meer aan woorden te denken. Nog later maakten de oorlogsbeelden in mijn dromen zelfs plaats voor woorden.’
Het tweedelig woordenboek Nederlands-Bosnisch/Kroatisch/Servisch dat Mujagić na 10 jaar heeft afgemaakt, beslaat meer dan 3.000 pagina’s. Hij heeft het woordenboek niet uit commerciële overwegingen gemaakt, maar puur voor zijn familie, zichzelf en zijn omgeving. Hij liet 100 exemplaren drukken en deelt ze uit aan zijn Bosnische, maar ook Nederlandse vrienden die misschien ooit richting Balkan zullen reizen. In het voorwoord van zijn woordenboek verzekert hij dat ‘...de mensen die de Nederlandse taal als moedertaal beschouwen, of deze goed beheersen, zich met de hulp van de woorden uit dit woordenboek verstaanbaar kunnen maken in Bosnië en Herzegovina, Montenegro, Kroatië en Servië.’
Nog één trauma
Ondanks de hevige gebeurtenissen die Husein Mujagić meemaakte, ondanks zijn verhuizing naar een vreemd land, blijft hij een optimistisch man en maakt hij alweer nieuwe plannen voor de toekomst. Want zijn oorlogstrauma is nog niet helemaal voorbij. ‘Er is nog één nachtmerrie die me achtervolgt. En die gaat over Kozarac. Elke keer als ik over mijn dorp droom, zie ik het voor me zoals het in de oorlog was, verwoest. Om van deze droom af te komen, wil ik terugkeren naar Kozarac. Daar bouw ik een nieuw huis in de hoop dat als dat klaar is, ook deze laatste nachtmerrie zal verdwijnen.’
In zijn huis in het Limburgse Berg aan de Maas zit de Bosnische leraar trots met het woordenboek in zijn handen. En inderdaad, op de voorpagina van het woordenboek staat een foto van de afgebrande resten van een gebouw, zijn oude huis, terwijl op de laatste pagina een foto van een nieuw, bijna afgemaakt huis prijkt; zijn nieuwe huis in Kozarac. Het huis wacht nu op zijn bouwer, zijn bewoner, maar de familie Mujagić wil Husein niet laten gaan, want teruggaan naar Kozarac wil de betrokken Mujagić, ondanks de geschiedenis of misschien juist wel vanwege die geschiedenis; om mee te helpen bouwen aan een nieuwe toekomst.
De eerste 2 artikelen verschenen op 25 december en18 december.
Print artikel 
Stuur naar vriend 
Reageer
Reacties (29)
Zaterdag 08 mei 2010
17.53 u
Dat er haat is vanwege de gruweldaden die de Serviers hebben begaan is logisch. Maar het grote probleem is dat zelf nu, 15 jaar na dato veel Serviers nog steeds de daden ontkennen (ondanks alle bewijzen die er liggen). De commentaren onder deze 3 verhalen zijn daar een uitstekend voorbeeld van. Op die manier is het zeer lastig voor de nabestaanden om de schuldigen te vergeven.
Donderdag 06 mei 2010
13.51 u
Vraag aan je oma (puur hypothetisch voorbeeld, ik weet niet wat met jouw familie in WO II is gebeurd) die haar man in een concentratiekamp heeft afgevoerd zien worden en 10 jaar later zijn botten uit een massagraf heeft mogen halen, hoe zij over die Nazi's denkt (in mijn geval Serviers). Met haat wordt je niet geboren, haat wordt je aangedaan! Dus ga fietsen kerel!
Woensdag 05 mei 2010
22.51 u
@Simpel: je schrijft "Serviers zijn algemeen simpel". Vind je niet dat je te veel in racistische, etnische termen denkt? Vind je niet dat je op z'n minst aan het generaliseren bent? Ik ben helemaal geen Servier, maar dankzij jouw verhaal ben ik me er nog beter van doorgrongen hoe diep de haat zit bij sommige mensen uit de Balkan. Onvoorstelbaar! Ik zou zeggen: get a live. In Nederland kan dat.
Maandag 26 april 2010
12.53 u
Serviers zijn algemeen simpel, dus simpel worden is niet nodig. Al 500 jaren proberen ze wraak te zoeken voor de verloren slag om Kosovo. Nu hebben ze 3 oorlogen gevoerd in de hoop een Groot Servie te schapen en nu is Servie kleiner dan het was. Echt goed zijn ze blijkbaar niet in wat ze doen. En dan proberen ze ook nog alles te ontkennen. Zielig hoor!
Maandag 26 april 2010
12.15 u
Je zegt het zelf: echte objectiviteit bestaat niet. Niet in de wetenschap en niet in de media. Een proefschrift van dit kaliber, dat je niet eens gelezen hebt, wuif je zomaar weg. Je bent zelf blijkbaar niet objectief, want alleen jouw mening telt. Ik word er erg simpel van, als ik jouw ongeschoolde opmerkingen lees. Einde discussie.
Woensdag 21 april 2010
19.05 u
Wie zegt dat dat proefschrift juist niet partijdig is?? Echte objectiviteit bestaat er niet in de media. Maar in de oorlogen in Joegoslavie spreken de feiten voor zich! Serviers voerden eerst een oorlog in Kroatie, dan in Bosnie en dan in Kosovo. Overal pleegden ze dezelfde misdaden en voerden ze ethnische zuiveringen uit. Ze wilden een zuiver Servisch Groot Servie! Dit zijn feiten!
Woensdag 21 april 2010
12.37 u
...je wilt weten hoe het onderzoek heet: "Journalism of Attachment - Dutch newspapers during the Bosnian war". Een zeer goed proefschrift uit 2005. 'Attachment' vertaalt Nel met 'partijdigheid', maar goed, als je het boek gelezen hebt begrijp je ook waarom.
Woensdag 21 april 2010
11.55 u
Voorbeeld: Nel Ruigrok onderzocht de verslaggeving tijdens de Bosnië-oorlog en heeft aangetoond hoe erg de verslaggeving leed onder partijdige journalisten. Veel journalisten in Bosnië werden fel voorstander van de interventie, maar hadden daar eigenlijk te weinig kennis over. Daarnaast citeerden ze vooral moslim-slachtoffers. Gevolg: partijdige en stereotype verslaggeving.
Vrijdag 02 april 2010
19.06 u
Welke raporten? Wie denkt waar anders over in Bosnie? Welke fundamentalisten? Welke commentaren bedoel je hier precies? Waar heb je het eignelijk over???
Zaterdag 27 maart 2010
18.03 u
Tsja, je kunt ook over alle artikelen, studies, rapporten, videobeelden etc. die je niet welgevallig zijn heen praten en maar blijven volhouden dat je slachtoffer bent. In Bosnie denken ze daar heel anders over, maar goed. Blijkbaar zitten de Bosnische fundamentalisten sinds de oorlog in het Westen, als ik zo de politieke commentaren hier lees.
Zondag 21 maart 2010
0.41 u
Hey Max (waarschijnlijk pseudoniem voor Mladic ofzo?), ik weet dat het zwaar is om de misdaden van je eigen volk te erkennen en ik weet dat je daar een echte man voor moet zijn, maar gezien de omvang van die misdaden (onder andere ook genocide) zou het jullie Serviers toch sieren om tenminste te doen alsof jullie een ziel hebben ipv hier op internet bewezen misdaden als Srebrenica te ontkennen.
Zaterdag 20 maart 2010
18.12 u
@Schande Dinsdag 05 januari: http://www.refdag.nl/artikel/17039/Bo...
Vrijdag 19 februari 2010
20.18 u
Wat hun beweegreden was om te vechten is hun zaak. Dat ze hielpen om de Servische misdadigers te stoppen en de grootschalige massamoorden te stoppen is een feit. Milosevic had een machtig leger en die werd gebruikt om de Bosnische burgers uit te moorden. Nu zitten we wel helaas met het probleem dat sommigen van die Arabieren gebleven zijn en voor problemen zorgen, maar dat is voor de justitie nu.
Zaterdag 13 februari 2010
12.14 u
Hoe komen die lui daar? Zijn ze blijven hangen na een lange vakantiereis, of zijn het jihad-strijders die bloed aan hun handen hebben, maar van Izetbegovic c.s. mochten blijven, omdat ze voor de zaak vochten? Rara, wat is het goede antwoord? Vochten ze misschien voor de vermeende groot-servische zaak, of voor de pan-islamitische? Rara...
Vrijdag 05 februari 2010
19.12 u
In Groot Britagne zijn er per week 2 meldingen van zulke incidenten. Dus Bosnie is nog rustig. Dat er extremisten zijn (die door de politie zeer hard aangepakt worden trouwens, en terecht!), spreekt Serviers niet vrij van misdaden als genocide en ethnische zuivering. De oorlog was er omdat Milosevic een Groot Servie wilde, zonder minderheden daarin en dus moest Bosnie veroverd worden. Daarom!!
Donderdag 04 februari 2010
13.06 u
Sharia in Bosnie... goh, waarom was er eigenlijk oorlog in Bosnie? Pijnlijk, maar waar. Je ertegen verzetten is een oorlogsmisdaad, tjsa, kadija te tuzi, kadija te sudi, zouden ze zeggen in Bosnie: http://www.nrc.nl/buitenland/article2...
Woensdag 03 februari 2010
23.12 u
@ Er komt een tijd.. U begon goed. Ik hoop inderdaad dat die tijd snel weer komt. Maar dan is het toch weer verbazingwekkend hoe u 1 bevolkingsgroep er uit haalt. Waren de moslims niet die waar de Serviers genocide op hebben gepleegd? Maar ja, Serviers moesten wel, anders konden ze geen "lebensraum" creeren, anders konden ze geen Groot Servie verwezenlijken. Collateral damage zeker.
Woensdag 03 februari 2010
13.15 u
...dat het ook in Bosnie niets zal uitmaken van welke afkomst je bent. Voorlopig is dat onmogelijk, zoals sommige heetgebakerde moslims in dit forum ook demonstreren. Geindoctrineerd door politici, die geen afstand hebben gedaan van de eigen misdaden. Laatste wapenfeit: http://www.pressnow.nl/news.asp?NewsI...
Woensdag 20 januari 2010
21.43 u
De hele wereld weet welke misdaden de Serviers begaan hebben, daarom zijn ze gebombardeerd door de VN in 1999. De Serviers hebben genocide gepleegd en zelfs hun eigen president erkent dat inmiddels. Verdere discussie is onnodig. Serviers proberen hier met leugens de waarheid te verdraaien: "wir haben es nicht gewusst" is het Servische motto!
Woensdag 20 januari 2010
21.20 u
Ik heb het boek gedeeltelijk gelezen. Die 'bewijzen' worden als zodanig genoemd in het boek, maar het zijn meestal halve waarheden of verzinsels. Het boek is een aanfluiting! Net als u reactie.
Woensdag 20 januari 2010
12.00 u
@Jammer, jouw reactie is jammer, want je blijft subjectief. Lees het boek van John R. Schindeler, een eyeopener van een topexpert die zijn beweringen weet te staven met bewijs. Lees met verbijstering hoe de VS de illegale bewapening v.d. Bosnische moslims vanuit het Midden-Oosten toestond en de Moejahedeen in Bosnie ongemoeid liet. Pijnlijk, ik geen het toe, maar waar.
Zondag 17 januari 2010
14.42 u
Zie reacties van 'Damir' en 'Bekende' bij deel 1 van dit verhaal. Want deze reacties zijn schandelijk.
Zaterdag 09 januari 2010
22.10 u
John R. Schindler, professor of strategy aan de Naval War College en voorm. inlichtingenofficier v.d. National Security Agency (als topexpert voor de Balkan) schreef in 2007 het voortreffelijke boek "Unholy Terror: Bosnia, Al-Qa'ida, and the Rise of Global Jihad". Een eyeopener die de mythe v.d. American War on Terror en de slachtofferrol van de Bosnische moslims vakkundig heeft weersproken.
Dinsdag 05 januari 2010
0.12 u
Stephan,Max,Ilse,jullie zijn respectloos en schande voor Nederland en schande voor de mensheid.Wat aan de andere kanten is gedaan doet niet af aan wat deze man heeft meegemaakt. Lees wat meer ipv je kop in zand te steken.Lieve Ilse,Bosnie bestond lang voor Limburg en Nederland en de Bosnische taal was, na eeuwen te hebben bestaan, 'opgeheven' door de Serviërs begin 20e eeuw. O sancta simplicitas
Maandag 04 januari 2010
12.32 u
De man leeft in een fictieve wereld. Bosnie als identiteit bestaat niet, ook de zogenaamde Bosnische taal bestaat niet. Het is door personen als Mujagic gecreeerd. Zo wordt het nooit wat.
Zondag 03 januari 2010
8.43 u
Genocide en etnische zuiveringen van Kroaten, moslims en Albanezen tegen Serviers kregen zo weinig media aandacht hier.Waarom niet?
Woensdag 30 december 2009
23.28 u
Het einde van een politiek drieluik... Het persoonlijke leed is ontroerend, doch ingebed in een politiek pamflet. Er zijn geen "good guys" en "bad guys" t.a.v. de broedermoorden in Bosnie. Het ligt allemaal veel genuanceerder, heb het in Bosnie zelf meegemaakt. De auteur heeft negeert dat en gaat af op zijn eigen etnische/religieuze voorkeuren, waardoor hij niet boven de partijen kan uitstijgen...
Dinsdag 29 december 2009
12.33 u
Mooi verhaal, ik snap alleen de laatste zin niet... ?
Dinsdag 29 december 2009
1.18 u
Prachtige verhalen! Ik ben ontroerd! Deze man en zijn verhaal kan voor velen van ons een voorbeeld zijn. Het beschrijft hoe alles in het leven overwonnen kan worden en hoe ondanks alle tegenslagen een mens gelukkig kan zijn.
Plaats een reactie
