Vrijdag 08 januari 2010 | Mark Zaremba
De reclame werd ook voor de Gouden Loekie 2009 genomineerd, maar won die niet. Op de site van Tros Radar Loden Leeuw stemden in totaal 66.039 mensen. Van hen vonden 22.442 deze reclame het meest irritant. Op andere sites, zoals deze, zijn reacties te vinden van Surinamers die zich gekwetst voelen, maar ook die het grappig vinden.
Waarom Surinaamse Nederlanders?
Hi ziet Surinamers niet als aparte doelgroep en vindt het niet erg dat sommige mensen de reclame irritant vinden, zegt woordvoerder Yvonne Prins: 'We richten ons op alle Nederlandse jongeren van 18 tot 24 jaar, inclusief Surinaamse. Die brede doelgroep vindt het wel een leuke reclame.' Maar waarom kiest Hi nu voor een Surinaams typetje en niet een andere minderheid? Prins legt uit: 'Ik wil het liever niet over een minderheid hebben, want zo ziet Hi het niet. In onze campagnes willen we alle Nederlandse jongeren zo breed en realistisch mogelijk in beeld brengen. De ene keer zijn dat dus 2 jongens uit Brabant en de andere keer 2 Surinaamse jongeren uit Rotterdam. Voor deze commercial paste Surinaams het beste, omdat wij voor de term Pokkie hebben gekozen als leidend onderdeel van ons concept. Dit is een woord dat veel voorkomt in de straattaal van Surinaamse jongeren.'
'Natuurlijk willen we niet kwetsen. We hebben zelfs specifiek getoetst hoe de reclame valt onder Surinaamse jongeren in Nederland. Het blijkt dat de meesten er hard om kunnen lachen. Uiteraard hebben we ingecaculeerd dat er ook tegenstanders zouden zijn. Het typetje in de video kan polariserend werken, dat is een risico dat we nemen. Het maakt wel dat dit een spraakmakende campagne is en het levert ons veel aandacht op. In die zin heeft hij wat ons betreft zijn werk gedaan.'
Stereotype
Beeldvormingsdeskundige en mediaonderzoekster Garjan Sterk vindt Pokkie Foetsie nadrukkelijk niet discriminerend. 'Het is een leuke karikatuur, behoorlijk over de top. Dat werkt goed voor een keer. Stereotypes bestaan om te categoriseren. Dat is makkelijk en reclamemakers kunnen ze leuk uitvergroten. Er ontstaan pas negatieve beelden als er een hele reeks reclames is met hetzelfde soort persiflage. Door teveel herhaling ontstaat dan een keurslijf waar mensen niet meer goed onderuit kunnen.'
'Een karikatuur is grappig, negatieve stereotypes zijn dat niet, maar daar is hier geen sprake van. Sterker, Pokkie Foetsie breekt juist met vooroordelen. We zien hier een moderne vrouw, met een telefoontje, veel vrienden, ze gaat met de auto naar markt, bioscoop en park, kortom ze is iemand die meedoet aan de maatschappij. Dat is wel wat anders dan het stereotiepe beeld van Mother Nature, de zwarte vrouw in tribale kleding die de kwaliteit van pinda's bewaakt.'
De Loden Leeuw vindt ze dan ook onterecht: 'Veel kijkers vonden het denk ik irritant dat de vrouw in de reclame zo hysterisch ratelt. Misschien vinden sommige mensen het extra vervelend dat ze voor hen onverstaanbaar is omdat ze veel Surinaamse woorden gebruikt. In die zin is de toekenning van de Loden Leeuw misschien discriminerender dan de reclame zelf.'
Knorr
Ook levensmiddelenfabrikant Knorr gebruikte Surinamers voor een televisiespotje. In de betreffende reclame speelt een zwarte man die 'Hollandser dan Hollands' is. Hij luistert naar Frans Bauer en doet niets liever dan schaatsen, fietsen door de polder en zijn caravan wassen. Ook deze reclame vindt Sterk niet discriminerend. 'Mensen moeten wat meer rekening houden met genreconventies voordat ze roepen dat iets kwetsend is. Het is in de reclamewereld normaal om de humor scherp te maken.'
De campagne Pokkie Foetsie loopt sinds september 2009 en is bijna afgelopen. Hij is ontworpen door reclamebureau FHV BBDO.
Bekijk Pokkie Foetsie: