‘Ze gunnen me geen eerlijk proces’, ‘De rechtbank praat onzin, met alle respect’, ‘Ik heb geen respect voor deze rechtbank’, ‘Het is een bevooroordeelde rechtbank met geen kennis van zaken’; dit waren een aantal uitspraken die PVV-leider Geert Wilders deed bij het verlaten van de rechtszaal. Hij is boos, teleurgesteld, maar strijdlustig, zegt de PVV-voorman.

Ambtsmisdrijf?
Vandaag 3 februari gaf de rechtbank in Amsterdam uitsluitsel over de verzoeken gedaan door het Openbaar Ministerie (OM) en Bram Moszkowicz, als advocaat van Wilders, tijdens de regiezitting op 20 januari 2010. Vooral Moszkowicz maakte toen van de gelegenheid gebruik om o.a. de bevoegdheden van de rechtbank in Amsterdam en het OM in deze zaak ter discussie te stellen. 
Zo vond Moszkowicz het niet kloppen dat de zaak in Amsterdam werd gevoerd, de rechtbank was in deze zaak evenmin bevoegd omdat  als Wilders al iets onrechtmatigs gedaan zou hebben, dan heeft hij dat in zijn functie als volksvertegenwoordiger gedaan en dan is er sprake van een ambtsmisdrijf waar de rechtbank geen oordeel over mag vellen. Maar de rechtbank achtte zich wél bevoegd in deze zaak te oordelen omdat de uitspraken van Wilders ook in Amsterdam zijn gedaan. Wilders zijn verder geen ambtsmisdrijven ten laste gelegd, maar ‘gewone’ misdrijven.

Politicus buiten het parlement
Het OM zou niet bevoegd zijn omdat Wilders als volksvertegenwoordiger parlementaire immuniteit geniet; art. 71 van de Grondwet, meende Moszkowicz. De rechters stellen dat die immuniteit niet geldt buiten het parlement. Het OM moest volgens Moszkowicz ook niet ontvankelijk verklaard worden in de kwestie groepsbelediging wanneer het gaat over Wilders' vergelijkingen met het fascisme, omdat in de opdracht die het OM van een Amsterdamse rechtbank kreeg om Wilders alsnog te vervolgen slechts over ‘nazisme’ werd gerept en nazisme en fascisme zijn niet automatisch met elkaar verbonden, betoogde de advocaat. De rechters stellen dat Wilders zelf de termen fascisme en nazisme door elkaar gebruikt in zijn uitlatingen, dus dat de dagvaarding ook fascisme omvat, valt binnen de opdracht tot vervolging.
Het OM zou evenmin ontvankelijk moeten worden verklaard, wanneer het gaat om de tenlastelegging van het aanzetten tot haat en discriminatie jegens niet-westerse allochtonen of Marokkanen wegens hun ras. De rechtbank is het niet met Wilders’ raadsman eens en verwijst naar een van de klagers namelijk advocaat H. Raza, die in zijn aangifte expliciet spreekt over de uitspraken van Wilders over de 2 genoemde groepen.

Van 18 naar 3
De verdediging wilde 18 getuigen c.q. deskundigen oproepen. Deze 18 personen zijn in 3 categorieën onderverdeeld: rechtsgeleerden, islamgeleerden en islam-ervaringsdeskundigen. Slechts de islamgeleerden H. Jansen, S.

Admiraal en mw. W. Sultan worden opgeroepen. Wilders vindt deze 3 van belang om zijn verweer feitelijk te kunnen onderbouwen en de rechtbank gaat daarin mee. Of deze 3 ook daadwerkelijk als deskundige worden gezien is echter aan de rechter-commissaris, want een deskundige moet in zijn werkzaamheden onder meer als onafhankelijk en onpartijdig gelden, maar de rechtbank gaat er niet van uit dat hun deskundigheid betwijfeld wordt. De 3 zullen niet in een openbare, zoals Wilders wilde, maar in een besloten zitting gehoord worden door een rechter-commissaris.

Afshin Ellian
De rechtbank vindt het oproepen van rechtsgeleerden niet nodig omdat het toetsen van een zaak aan bestaande wetten en jurisprudentie juist bij uitstek de taak is van de rechter. Bovendien zitten in het dossier ook al een aantal rapporten van door het OM benaderde deskundigen. Onder anderen Afshin Ellian wordt daarom niet als deskundige (rechtsgeleerde) maar ook niet als getuige opgeroepen. Het gaat immers om de feiten en die zijn bekend en de rechters vragen zich af wat Ellian nog aan deze feiten zou kunnen toevoegen.

Mohammed B.
Wilders wilde ook graag Mohammed B., F. Jneid, Y. al-Qaradawi, A. Jannati en M. Yazdi als deskundigen oproepen. Zij zijn het bewijs aldus Wilders dat er mensen zijn die met de Koran in de hand tot geweld oproepen. De rechtbank weet dat er zulke mensen bestaan, zegt ze, en vindt hun getuigenis daarom niet van belang. Wilders wordt hiermee niet in zijn ‘verdedigingsbalans’geschaadt, menen de rechters.
Met het besluit om slechts 3 van de 18 getuigen/deskundigen (de meesten anti-islam of fundamentalistisch) toe te staan, lijkt de rechtbank impliciet te willen zeggen, dat niet de islam ter discussie staat in deze rechtszaak, maar de uitspraken van Wilders.

Een van de weinige wensen die het OM had, namelijk het laten verhoren van Wilders door de rechter-commissaris wordt evenmin toegekend, ook al is een verhoor gebruikelijk voorafgaand aan een strafzitting, Wilders heeft verklaard daaraan geen behoefte te hebben en de rechters respecteren zijn wens.

Dictatoriale rechtbank
‘De rechtbank is niet geïnteresseerd in waarheidsvinding en in een eerlijk proces’, zei Wilders na afloop van de zitting. ‘Als de rechtbank dictatoriaal is, kan ik de rechtbank niet serieus nemen.’ Wilders blijft er echter wel van overtuigd dat hij wordt vrijgesproken.
Bram Moszkowicz: ‘De getuigen waren nodig voor de onderbouwing van de zaak. Dat ook de rechtsgeleerden niet kunnen getuigen in deze principiële zaak, vrijheid van meningsuiting of discriminatie, geeft het beeld alsof alles al juridisch uitgekristalliseerd is. Je overschat jezelf dan als rechter.’
Als de verdachte denkt dat de rechtbank bevooroordeeld is, zoals Wilders zegt, kan de advocaat de rechtbank wraken. Maar dat zal Moszkowicz niet doen, zegt hij. ‘De schijn van vooringenomenheid? Dat kan ik niet zeggen. Ook niet dat de verhouding met de rechtbank verstoord is, maar de rechters overschatten zichzelf wel.’ Wat Moszkowicz in ieder geval gaat doen, is zijn 18 getuigen c.q. deskundigen schriftelijk een verklaring laten afleggen en al die verklaringen gaat hij woord voor woord voorlezen in de rechtszaal, zo zei hij glimlachend in de vele cameralenzen.

De rechtbank schat dat het verhoren van de 3 islamdeskundigen 3 à 4 maanden zal kosten en houdt daarom de zaak tot onbepaalde tijd aan.