'De aanwas van lokale jihadistische netwerken lijkt te zijn afgenomen door toegenomen weerstand binnen de Nederlandse moslimgemeenschap tegen het jihadisme’, tot deze conclusie kwam Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTB), Erik Akerboom, in zijn meest recente (elfde) voortgangsrapportage over de Nederlandse terrorismebestrijding. 'Dat is één van de redenen waarom het dreigingsniveau in ons land is teruggeschroefd van "substantieel" naar "beperkt".'

Gisterenochtend boog de Tweede Kamer zich over die voortgangsrapportage en PVV-woordvoerder Raymond de Roon vindt het merkwaardig dat Groot-Brittannië het dreigingsniveau onlangs nog heeft verhoogd en dat Nederland de dreiging juist als minder acuut beschouwd. Vanuit Schiphol vertrekken nergens zoveel vluchten heen als juist naar Engeland, aldus De Roon. Bovendien was er op eerste Kerstdag 2009 de mislukte aanslag op de vlucht naar Detroit. Een vlucht waar vele Nederlanders aan boord waren, dus hoezo een ‘beperkt’ dreigingsniveau voor Nederland, vroeg de PVV-er zich af.

Explosieven onder de huid
SP-woordvoerder Ronald van Raak zegt dat de Nigeriaan die de aanslag in de VS wilde plegen mogelijk al op Schiphol had kunnen worden onderschept als de Amerikaanse veiligheidsdiensten goed hadden gefunctioneerd of als er zogenaamde bodyscanners waren gebruikt op deze vlucht. Toch moet volgens hem van de bodyscanners ook niet al teveel worden verwacht. Immers de Engelse veiligheidsdiensten hebben onlangs alweer gewaarschuwd voor de nieuwste mogelijkheid: het operatief onder de huid aanbrengen van explosieve stoffen. Van Raak wilde graag van minister Hirsch Ballin weten of die bodyscanners ook dit soort explosieven kunnen opsporen.

Hofstadgroep
De SP-er kwam verder nog even terug op de uitspraak die de Hoge Raad, het hoogste Nederlandse rechtscollege, dinsdag 2 februari heeft gedaan over de Hofstadgroep. De Raad oordeelde dat het hof nog maar eens opnieuw moet gaan bekijken of er toch geen sprake is van een terroristische organisatie met name rond Jason W. de granaatgooier uit het Haagse Laakkwartier. Van Raak haalde nog even terug in de herinnering dat partijen als de VVD en de PVV na de eerdere vrijspraak door het hof direct hadden geroepen om verscherpte wetgeving terwijl enig vertrouwen in het Nederlandse rechtssysteem misschien wel op zijn plaats was geweest.
VVD-woordvoerder Fred Teeven verwierp de beschuldiging dat zijn partij overhaast om strengere terrorismewetgeving had geroepen. Het VVD-standpunt was dat eerst de gang naar de Hoge Raad zou worden afgewacht en dat dan zou moeten worden bezien of de wet zou moeten worden aangescherpt.

Ruimere bevoegdheden?
Zo’n aanscherping heeft al plaatsgevonden in februari 2007 en het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatie Centrum (WODC) van het ministerie van Justitie heeft onderzocht of de politie goed uit de voeten kan met die ruimere opsporingsbevoegdheden in terrorismezaken. Het WODC stelt vast dat tussen februari 2008 en februari 2009 29 terrorismeonderzoeken zijn gestart maar dat het in geen van die 29 gevallen tot een vervolging heeft geleid. Het verschil met een regulier strafrechtelijk onderzoek is onder meer dat daar een vrij nauwkeurig omschreven verdenking moet bestaan voordat een onderzoek mag worden gestart en dat bij terrorisme een ‘aanwijzing’ al voldoende is.

'Traditionele kledij'
Het WODC beschrijft in de praktijk hoe zo’n terrorismeonderzoek start met een anonieme melding  dat er in een woning in korte tijd diverse mensen in ‘traditionele kledij’ naar binnen zijn gegaan. De politie belt bij die woning aan en vertelt over de melding en vragen of ze in huis mogen rondkijken. Dat mag van de eigenaar en de politie ziet onder meer een jongetje het tamelijk westerse Pokemonspel spelen. De eigenaar van de woning vertelt dat hij kort tevoren zijn broer en diens vrouw te logeren heeft gehad en de vrouw gaat gesluierd gekleed en de man in djellaba. Zo wordt de melding ontkracht en het onderzoek stopgezet.

Onschuldige burgers
Minister Ernst Hirsch Ballin van Justitie is zich bewust van het risico dat bij terrorismeonderzoek nog eerder dan bij gewoon strafrechtelijk onderzoek soms onschuldige burgers op de korrel worden genomen. Hirsch Ballin wil dan ook uitvoering geven aan een Kamermotie waarin schadevergoeding kan worden geboden in gevallen waarbij de terrorismeverdachten uiteindelijk helemaal niets kan worden aangewreven. Het probleem is dat de minister op het ogenblik geen geld heeft om een dergelijk fonds te vullen.

Volgende week zal de Tweede Kamer verder vergaderen over de specifieke veiligheidsmaatregelen op en rond Schiphol.