De huidige migratie kost ons 7,2 miljard per jaar, zo stelt onderzoeksbureau Nyfer in het rapport ‘Budgettaire effecten van immigratie van niet-westerse allochtonen’. In de Volkskrant noemt Jan van Beek het terecht dat dit soort cijfers op tafel komen, omdat ze zullen leiden tot ‘rationalisering en heroverweging’. Om deugdelijk beleid te kunnen voeren dient de politiek immers te beschikken over deugdelijke analyses. Daar zijn wij het volkomen mee eens, helaas leidt het rapport van Nyfer niet tot rationalisering maar tot instandhouding van een hardnekkige mythe. De conclusies van het rapport deugen niet omdat de analyse een belangrijke trendbreuk in het migratiepatroon ontkent. Bovendien worden de kosten en baten van de huidige migrat verward met die van de traditionele gastarbeider uit de vorige eeuw. Diat leidt tot irreële veronderstellingen en onjuiste conclusies. Daarmee blijft het rapport beleidsmatig zonder waarde.

Er is helemaal geen massamigratie van niet-westerse allochtonen meer.
Het idee dat Nederland elk jaar overspoeld wordt met niet-westerse migranten is al jaren achterhaald. Dat er na de grondige herziening van het immigratiebeleid in 2002 in zes jaar tijd 253 duizend niet-westerse immigranten bij zijn gekomen wordt breed uitgemeten, maar weinigen vertellen erbij dat er ook 247 duizend vertrokken zijn. In deze periode zijn er in Nederland dus slechts 6 duizend niet-westerse allochtonen bijgekomen, gemiddeld duizend per jaar. Tussen 2004-2007 is het aantal allochtonen zelfs met 23 duizend gedaald. Het Nyfer-rapport ontkent deze forse trendbreuk in het migratiepatroon. Hierdoor blijft de hardnekkige mythe van massale migratie van niet-westerse allochtonen bestaan.
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) komt in de meest recente versie van haar allochtonenprognose zelfs niet verder dan een netto toename van 8700 niet-westerse allochtonen in 2010, oplopend tot jaarlijks 19 duizend vanaf 2018. Dat is nota bene inclusief Chinese en Indiase kennismigranten, zodat het een raadsel is waarom Nyfer voor de komende jaren een veel hogere migratie verondersteld (25.000, red.). 

Karikatuur
De immigrant uit het rapport is verder een karikatuur. Nyfer berekent de kosten van toekomstige migranten op basis van kenmerken van de huidige populatie, die vooral in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw naar Nederland is gekomen. In 2003 heeft het Centraal Planbureau al een studie uitgevoerd naar de effecten van migratie op de overheidsfinanciën gebaseerd op deze traditionele gastarbeider, met aanzienlijk lagere uitkomsten. Maar dat zijn niet de mensen die nu nog naar Nederland komen. Die traditionele gastarbeider kwam vooral om in de industrie te werken, mocht zonder problemen zijn gezin naar Nederland halen en toen er geen werk meer voor hem was bleek de WAO nog geen risicoverzekering. Inmiddels is er veel veranderd: minder immigratie, meer emigratie, strengere regels voor gezinshereniging en een heel ander stelsel van sociale voorzieningen. Kortom, de immigrant uit het Nyfer-rapport is een karikatuur uit het verleden, die inmiddels nauwelijks nog bestaat. Het Nyfer-rapport baseert zich op een verouderd beeld van de migrant.

De moderne migrant
In het Nyfer-rapport wordt het aantal immigranten in 2008 een historisch record genoemd.  Daar wordt niet bij verteld dat dit voornamelijk komt door westerse allochtonen en dat de immigratie van niet-westerse allochtonen lager is dan in de jaren voor 2003. De moderne migrant komt al jaren vooral uit de Europese Unie. Die komt op jonge leeftijd, om te werken, vaak tijdelijk, zonder gezin, en zonder veel rechten op sociale voorzieningen. Daarom gaat hij ook vaak weer ergens anders heen als het werk hier ophoudt. Dit komt omdat de moderne migrant dichter bij de Nederlandse samenleving staat dan de traditionele gastarbeider van de vorige eeuw: zowel de fysieke als de sociaal-culturele afstand is kleiner. Ook zijn de economische verschillen minder groot en hebben EU-burgers in Nederland dezelfde verblijfsrechten als in hun thuisland.

Trendbreuk
Het Nyfer-rapport geeft op de eerste pagina toe dat veranderingen in de samenstelling van immigratie of trendbreuken in immigratie- en integratiepatronen belangrijke gevolgen kunnen hebben voor de uitkomsten. Het is jammer dat de auteurs niet vertellen dat beide zaken al jaren aan de hand zijn en zonder schroom conclusies presenteren gebaseerd op cijfers uit de vorige eeuw.
Over de moderne arbeidsmigranten heeft SEO Economisch Onderzoek eind 2008 een onderzoek gepubliceerd, waaruit blijkt dat de kosten voor de overheidsfinanciën niet hoger liggen dan de opbrengsten. Omdat de arbeidsparticipatie van niet-westerse migranten lager ligt, zullen de kosten voor die groep gemiddeld hoger liggen. Maar dat is niet meer relevant: gezien de trendbreuk in het migratiepatroon zal het saldo van publieke kosten en baten voor de huidige migrant veel dichter bij nul liggen dan Nyfer beweert. 

Ernest Berkhout is senior onderzoeker en Arjan Heyma clusterhoofd Arbeid & Kennis bij SEO Economisch onderzoek

_{Dit (bewerkte) artikel verscheen op 4 juni in het Financieele Dagblad en is met toestemming van de auteurs overgenomen.}