Verder wordt ongeacht de huidige woonplaats – dus ook op de Nederlandse Antillen en Aruba- de beheersing van het Nederlands een voorwaarde om Nederlander te kunnen worden. Het gaat dan bijvoorbeeld om een Dominicaan die op de Antillen woont en Nederlander wilt worden.

De kwestie van latente Nederlanders gaat om een groep die voor 1985 geboren is uit een Nederlandse moeder, maar die zelf geen Nederlander is, omdat in die tijd het Nederlanderschap alleen door de vader kon worden doorgegeven. Sinds 1985 wordt iemand ook Nederlander als hij geboren is uit een Nederlandse moeder en een buitenlandse vader. Hoewel er in die tijd een overgangsregeling was voor deze groep, maakte niet iedereen hiervan gebruik. In de nieuwe wet wordt geregeld dat wie vóór 1985 geboren is uit een Nederlandse moeder alsnog kan opteren voor het Nederlanderschap. Hiermee wordt recht gedaan aan het uitgangspunt dat mannen en vrouwen in het nationaliteitsrecht  gelijkgesteld worden. Het zou gaan om circa 90.000 mensen.

Bij vrijwillige verkrijging van het Nederlanderschap door naturalisatie blijft het vereiste om afstand te nemen van de niet-Nederlandse nationaliteit het uitgangspunt. Eén uitzondering op de afstandseis wordt in de nieuwe wet geschrapt: meerderjarigen die een deel van hun jeugd in het Koninkrijk hebben doorgebracht, zullen in de toekomst afstand moeten doen van hun niet-Nederlandse nationaliteit bij de verkrijging van het Nederlanderschap. Dit kan gaan om bijvoorbeeld Turken die niet in Nederland zijn geboren. De reden hiervoor is dat het Koninkrijk het staatsverband is, waarmee zij het nauwst zijn verbonden. De andere nationaliteit zal in het dagelijks leven geen juridische rol van betekenis meer spelen. 
Dit geldt ook voor een groep migranten van de tweede generatie. Zij kunnen het Nederlanderschap verkrijgen door optie. De tweede-generatie migrant die sinds zijn vierde jaar in het Koninkrijk verblijft, zal op grond van de nieuwe wet ook afstand moeten doen van zijn niet-Nederlandse nationaliteit. 
Voor Marokkanen geldt de regeling niet omdat zij van Marokkaans overheidswege automatisch en verplicht ook de Marokkaanse nationaliteit krijgen.

De nieuwe wet regelt ook de mogelijkheid om het Nederlanderschap in te trekken van diegene die onherroepelijk veroordeeld is voor een misdrijf dat de essentiële belangen van de staat ernstig heeft geschaad. Hierbij kan gedacht worden aan terroristische misdrijven, misdrijven tegen de menselijkheid en bijvoorbeeld misdrijven tegen de veiligheid van de staat, waarop een gevangenisstraf van tenminste 8 jaar staat. De minister van Justitie is bevoegd om in die gevallen het Nederlanderschap in te trekken. De wet geldt niet als het gaat om een persoon die slechts één nationaliteit heeft omdat diegene dan statenloos zou worden en dat druist in tegen internationale verdragen en wordt als onredelijk gezien.

Hirsch Ballin benadrukte bijde behandeling in de Eerste Kamer dat deze wetswijziging niet uit het oogpunt is gemaakt van het beperken van de meervoudige nationaliteit, maar ingediend is uit praktische overwegingen.