Wie een decennium geleden succesvolle allochtonen vroeg zich in de media te profileren, kreeg vaak nul op rekest: men werkte liever niet mee aan stigmatisering. Inmiddels lijkt het tij te zijn gekeerd. In zijn nieuwste boek introduceert schrijver Arjan Erkel samen met Zesgin Yilgin de Young Ethnic Professionals (YEP). Samen portretteerden ze 20 succesvolle multiculturele Nederlanders die het –populair gezegd- hebben gemaakt in het leven. 'Yeppies zijn de clichébeelden over allochtonen allang ontgroeid.'

Werd het beeld rondom allochtonen 10 jaar geleden rooskleuriger voorgesteld dan het in werkelijkheid was, tegenwoordig geldt het omgekeerde. Problemen domineren het integratiedebat, terwijl de groep allochtonen die wel gewoon meedraait behoorlijk groot is en zal blijven groeien. 'Het is hoog tijd dat we ook de positieve kant van de integratie laten zien', vertelt Erkel rustig vanuit een café in zijn thuishaven Rotterdam, waar 40% van de bevolking van allochtone afkomst is. 'In het integratiedebat wordt de ruimte vooral ingenomen door groepen allochtonen die hun weg niet kunnen vinden in deze samenleving. Ertegenover staat een grote groep die het wel heel goed doet. Daarmee zeg ik niet dat we de probleemgevallen moeten ontkennen. Daar waar er problemen zijn, moeten die ook worden aangepakt.'

Toekomst van Nederland
In het boek tekent de van oorsprong antropoloog de persoonlijke verhalen op van 20 rolmodellen van niet-westerse afkomst. Zij vertellen over het respect dat ze voor hun ouders hebben, hun groei, ambities, visie, het belang van eigen inzet, rolmodellen en identiteit. 'Yeppies zijn jonge hoger opgeleide mensen met een etnische achtergrond die volledig geïntegreerd zijn en commercieel en maatschappelijk meebouwen aan de toekomst van Nederland', aldus de auteur. Zijn boek moet nieuw inzicht geven op de kansen die de multiculturele samenleving biedt voor de toekomst van Nederland.
Het vinden van interviewkandidaten bleek geen enkele moeite. 'Totaal niet', benadrukt Erkel. 'Ook zij zien immers de tendens dat allochtonen nog steeds op een hoop worden gegooid, terwijl ze steeds vaker van elkaar verschillen. Zij begrijpen dat het nodig is dat te laten zien en dat de Nederlandse samenleving zich openstelt voor de goede kanten van de multiculturele samenleving. Allochtonen zijn inmiddels onder te verdelen in verschillende segmenten, waaronder een groep die commercieel en maatschappelijk gezien zijn uitgegroeid tot een doelgroep om serieus rekening mee te houden en op in te spelen.'

Nebahat Albayrak
'Generatie YEP, de opkomst van Young Ethnic Professionals’, zoals het boek heet, bevat meer dan uitsluitend persoonlijke verhalen. Hierin schuilt wellicht de meerwaarde van het boek, want de laatste tijd verschijnen veel boeken over geslaagde nieuwe Nederlanders. Erkel wist echter ook topmensen uit het zakenleven, onderwijs en de overheid te betrekken die de door de Yeppies geschetste ontwikkelingen ondersteunen. Oud-staatssecrataris Nebahat Albayrak is één van hen. Ze is aanwezig bij de presentatie van het boek. 'Het moet duidelijk worden dat deze generatie er niet moet komen, maar er allang is. In alle lagen van de multiculturele samenleving vind je allochtonen die het heel goed doen en hun plaats in de Nederlandse samenleving hebben gevonden. Daar hoef je geen staatssecretaris voor te worden. Nogmaals, de generatie YEP bestaat allang. Deze mensen staan voor Nederland en wat ze in Nederland geworden zijn, ieder met hun eigen geschiedenis en dat geldt ook voor mij', antwoordt ze op de vraag waarom ze haar medewerking heeft verleend aan het boek. 

Albayrak geeft toe in haar werk prat te gaan op haar identiteit. Sterker, ze beschouwt het als een deel van haar verantwoordelijkheid die in haar werk voortdurend zichtbaar te maken. Ze benadrukt: 'Zeker nu. In deze tijd. Wie zich als politiek bestuurder niet bewust is van zijn etnische achtergrond, laat een kans liggen. Daar wil ik me niet schuldig aan maken. Ik vind het functioneel te laten zien dat ik een kind ben van niet-Nederlandse ouders.'

Quote junior 500
Ondernemer Rishi Kartaram (37) benoemt zijn afkomst zelfs als zijn grootste succesfactor. Op een zolderkamer begon hij als17-jarige tijdens zijn universitaire studie Economie met de import van computergames. Nu, 20 jaar later, zijn de handelsactiviteiten uitgegroeid tot een internationaal opererend miljoenenbedrijf. 'Ik werk in een specifieke branche, waar een Surinaamse jongen als ik totaal niet als een bedreiging werd gezien. Hierdoor kon ik rustig mijn bedrijf opbouwen en laten doorgroeien.Je kunt stellen dat men mij heeft onderschat vanwege mijn afkomst', vertelt Kartaram aan de telefoon. We krijgen hem nog net te pakken alvorens hij het vliegtuig neemt richting de USA voor een vakantie annex zakenreis. Zijn succes leverde hem een plaats op in de Quote junior 500, een lijst met jonge miljonairs in Nederland.

Ongeschoolde ouders
Het eerste exemplaar van Generatie YEP, De opkomst van Young Ethnic Professionals, werd vorige maand overhandigd aan Paul Schnabel, directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau. Ook hij refereerde aan de omslag in het integratiedebat het afgelopen decennium. Wijzend op het feit dat het gros van de YEPPIES is geboren uit ouders die geen onderwijs hebben genoten, benadrukte hij hoe bijzonder het is dat de YEP in slechts één generatie zo’n grote educatiestap heeft gemaakt. De wil tot vooruitgang speelt hierbij een sterke factor. Bij de ene groep ingegeven door ouders, bij de andere een kwestie van mindset. 
Kartaram: 'Hindoestaanse ouders verwachten dat je de hoogst mogelijke opleiding behaalt. Hun ambitie is dat ze hier gekomen zijn om het beter te krijgen. Als hun kinderen niet slagen, voelen zijn zich minder geslaagd. Dat gold voor mij net zo goed.' Zijn handelsactiviteiten konden aanvankelijk de goedkeuring van zijn familie niet wegdragen. 'Maar', vervolgt hij, 'ik had met mijn moeder afgesproken dat ik mijn studie gewoon zou afmaken. Dat heb ik ook gedaan.' Inmiddels krijgt hij voor zijn ondernemerschap de waardering die hij dan ook verdient. 

Strakke opvoeding en vrijheid
Albayrak en haar zussen kregen een vrij strakke opvoeding en moesten eerst bewijzen dat ze de vrijheid aankonden. Ze vertelt: 'Toen mijn ouders hier eenmaal van overtuigd waren, kregen we alle vrijheid. Die aanpak is vaker terug te vinden bij mijn achterban.'
Volgens de politicus hebben Turken allang geleden de knop omgezet en realiseren ze zich dat de toekomst hier in Nederland ligt. Toch zien we dat de laatste jaren een deel van hen uit ontevredenheid met de Nederlandse samenleving terugkeert naar het vaderland. Diverse onderzoeken van de afgelopen jaren wijzen uit dat hoe hoger de opleiding hoe groter de ontevredenheid. Dit geldt vooral onder de Turkse Nederlanders. Het verklaart de uittocht van een zeer succesvolle generatie onder deze etnische gemeenschap in Nederland.

Het boek over de Young Ethnic Professional staat niet op zichzelf. Samen met de Rotterdamse marketeer Sezgin Yilgin, die ook aan het boek over de Yeppies meewerkte, geeft Erkel workshops en lezingen aan het bedrijven en organisaties die de etnische doelgroepen in de grote steden effectiever willen bereiken. Een ontmoeting tussen Erkel en Yilgin in het verleden, groeide uit tot een hechte vriendschap toen het idee ontstond een boek te schrijven over de ontwikkelingen in de grote steden en de groei van de multiculturele doelgroepen op het terrein van welvaart en onderwijs. Erkel: 'De nieuwe generatie ontwikkelt zich als professionals, ondernemers, consumenten, werkgevers en -nemers. Wij segmenteren als het ware een groeidoelgroep onder een grote groep die nu als te homogeen wordt bestempeld.' Wat wil hij met het boek bereiken? 'Het zou mooi zijn als de YEP over 10 jaar een overbodig begrip is.'

_{Boek: Generatie YEP. De opkomst van de young ethnic professional - Arjan Erkel en Sezgin Yilgin
Uitgever: VIS Books ISBN 10: 9490321028 ISBN 13: 9789490321024 € 16,95}