Dat het lastigvallen van homo's aan de islam zou liggen werd die middag merendeels tegengesproken. Ook heeft het probleem zijn wortels niet in de Marokkaanse cultuur. Ordinaire ‘stoerdoenerij’, dat is het.

Helemaal klaar zijn ze in Amsterdam met homohaat en andere onverdraagzaamheid. ‘Waar is het prachtige tolerante Amsterdam gebleven? Het lijkt erop dat wij een stap terug hebben gezet in de tolerantie. Ik ben er helemaal klaar mee’, zei wethouder diversiteit Andrée van Es stellig. Meer dan 50% van de homoseksuelen heeft te maken gehad met discriminatie. Vier op de tien ‘roze burgers’ heeft last van verbaal geweld. De dreiging in elkaar te worden geslagen hangt als het zwaard van Damocles boven het hoofd van homostelletjes die hand in hand lopen. Dit zijn zaken die onderdeel uitmaken van de dagelijkse werkelijkheid illustreerde homobelangenorganisatie COC. ‘Je voelt en ziet dat het klimaat is verslechterd. Je kunt dan bepaalde plekken in het centrum mijden. Veel erger is het om in je eigen woonomgeving tot aan je voordeur te worden bedreigd.’

Koran of pubergedrag?
Het enige Arabische woord voor homo is een scheldwoord, zei Ahmed Marcouch (PvdA) ooit. Willen Marokkaanse jongeren het thema thuis ter sprake brengen krijgen ze meteen een tik. ‘Het maakt onderdeel uit van de huiskamercultuur. Daarom is het lastig het onderwerp bespreekbaar te maken’, zei een aanwezige. ‘Vanuit de islam is homoseksualiteit verboden. Dus denken jongeren dat ze mensen niet met respect hoeven te behandelen. Ze staan als het ware op de automatische piloot.’ Die bewering werd fel door een ander tegengesproken. ‘We weten helemaal niet zeker dat de islam ten grondslag ligt aan de problemen die Marokkaanse jongeren hebben met homo’s. Ze moeten gewoon aangesproken worden op hun gedrag.’ ‘Inderdaad, het is een puberprobleem. Het zijn jongeren die macho willen overkomen. Ordinaire stoerdoenerij. Ze moeten met hun poten van anderen afblijven’, zegt weer een ander, een jongerenwerker. Een luid applaus viel hem ten deel.

Losse handjes
Ahmed Marcouch, die zich sinds jaar en dag hard maakt voor de positie van (moslim) homo’s in Amsterdam, eiste wederom harde maatregelen. ‘Wie zijn handjes niet thuis kan houden heeft wat mij betreft een groot probleem. Over losse handjes valt niet te onderhandelen. Ook al zijn er in de moslimgemeenschap geen woorden om op een normale manier over homoseksualiteit te praten, moeten er grenzen worden gesteld. Het is de taak van ons allemaal om de confrontatie aan te gaan.’ Wie het nog moeilijker dan de doorsnee homo heeft is de moslimhomo, zei een aanwezige. ‘We hebben het recht om én moslim én homo te zijn. Ook homo’s moeten kunnen geloven.’

Homo-opleiding
De ervaring leert dat homoseksualiteit voor Marokkaans-Nederlandse jongeren een te ver van mijn bed show is. Het regende oplossingen uit de zaal voor de aanpak van dit probleem. Rahma el Hannoufi, die het debat leidde, liep heen en weer om mensen aan het woord te laten. ‘Je moet met de taal van de jongeren spreken. Het zijn juist de jongeren op straat die de problemen veroorzaken. Juist daar moet de verandering plaatsvinden. Er moet bij de basis begonnen worden, met alle betrokken partijen’, aldus een genodigde. ‘Jongeren denken dat een homo iemand is die met de billen bloot op een roze boot gaat varen. Ze linken het meteen met seks.’ Een andere: ‘Jongeren moet worden geleerd dat je voor homoseksualiteit geen opleiding hoeft te volgen. Je bent het of je bent het niet.’

Een belangrijk deel van de oplossing ligt bij het onderwijs, waar nu ‘krampachtig’ met het thema wordt omgesprongen. ‘Scholen denken nog te vaak dat het niet hun probleem is en praten niet over homoseksualiteit uit angst voor heftige reacties. Toch moet worden geprobeerd het onderwerp te integreren in de lessen. Er moet meer bewustzijn worden gecreëerd’, aldus een onderwijsdeskundige. ‘Het gaat nu moeizaam door gebrek aan coördinatie. Er moet meer worden geïnvesteerd in het onderwijs.’

Doe als moslima's
Aan homo’s lesbiennes en transgenders is het de taak om zichtbaar te zijn. Zij moeten proberen hun angst te overwinnen. ‘Wees net zoals een hoofddoek van een moslima zichtbaar in het openbaar en verberg jezelf niet. Nu legt men ook te vaak het probleem bij homo’s omdat zij zich vreemd zouden gedragen. Dit is onacceptabel.’ Hoe onverdraagzaam Marokkaans-Nederlandse jongeren ten opzichte van homo’s kunnen zijn, de realiteit is wel dat ook zij worden gediscrimineerd. Een aanwezige opperde het idee dat homo’s en Marokkaanse jongeren samen langs cafés en discotheken moeten gaan om een statement te maken. Dit mocht op veel sympathie rekenen vanuit de zaal. Stadsdeelvoorzitters gaven aan met een manifest voor tolerantie bezig te zijn. ‘We hebben te lang gedacht dat het goed komt met de tolerantie.’

Jaren 50
Burgemeester Eberhard van der Laan zei op het laatst een herhaling te zien van de jaren ’50. ‘We moeten voorkomen dat de klok zoveel tijd terug wordt gedraaid. De problematiek heeft niets met religie te maken begrijp ik. Wat mij betreft met cultuur. Vijftig jaar geleden zag ik dat het wél met religie te maken had. We gaan onze ogen wijd open houden om de problemen de baas te zijn. We gaan de problemen als het ware opeten, omdat ze verdienen opgegeten te worden.’ Verder: ‘Alle discriminatie is even erg. Ik erken dat er door discotheken en café's wordt gediscrimineerd. Maar dat je bent gediscrimineerd, geeft jou nog niet het recht om zelf te gaan discrimineren. We zijn er gewoon klaar mee’, aldus de burgemeester.

<sub>Op verzoek van Argan zijn enkele aanwezigen, die dit vooraf aangaven niet met naam en toenaam in het artikel vermeld.

Foto's: Dominique Snip</sub>