Het ministerie van VWS maakte onlangs bekend op welke wijze zij de komende jaren zal bezuinigen op haar subsidietaakstelling. Een van deze voornemens is om in 2012 de centrale vergoeding tolk- en vertaaldiensten af te schaffen. De motivatie hiervoor luidt als volgt: “Patiënten/cliënten (of hun vertegenwoordigers) zijn zelf verantwoordelijk voor het machtig zijn van de Nederlandse taal. Een regeling vanuit de Rijksoverheid om tolk- en vertaaldiensten in de zorg te vergoeden past daar niet bij en daarom stoppen wij deze per 1 januari 2012. Een patiënt/cliënt kan iemand meenemen zodat patiënt/cliënt en zorgverlener elkaar beter begrijpen. Dat geldt overigens natuurlijk niet alleen voor de Nederlandse taal spreken, maar heeft breder betrekking op de communicatie tussen zorgverlener en patiënt/cliënt. Indien gewenst kan bij een taalprobleem een patiënt/cliënt ook zelf voor eigen rekening een professionele tolk of vertaler inhuren. Wanneer een zorgverlener er onvoldoende vertrouwen in heeft dat patiënt/cliënt en zorgverlener elkaar begrijpen, kan de zorgverlener - in overeenstemming met de patiënt/cliënt – ertoe overgaan zelf een tolk of vertaler in te zetten".  (brief aan tweede kamer, 25 mei)
Twee zaken vallen in de brief op: er is –in tegenstelling tot een aantal andere subsidiekortingen- geen overgangsregeling, en er wordt één uitzondering gemaakt: “Vanuit het oogpunt van bescherming van verblijfsgegevens wordt een uitzondering gemaakt voor de inzet van tolk- en vertaaldiensten in de Vrouwenopvang. Daar wordt de inzet van deze diensten financieel gecompenseerd via de decentralisatie-uitkering vrouwenopvang”.
Een groot aantal organisaties op het gebied van zorg en diversiteit heeft laten weten grote bezwaren tegen dit voornemen te hebben. Zo stellen de landelijke inspraakorganen in een brief aan de staatsecretaris dat het werken met niet- professionele tolken risicovol is: “In de gezondheidszorg hebben we te maken met complex taalgebruik en moeilijk toegankelijke medische informatie. Voor migranten en vluchtelingen die de Nederlandse taal onvoldoende machtig zijn, is het gebruik van tolken in de zorg essentieel. Daarom is adequate communicatie de basis voor het verlenen van goede zorg. Als zorg- en hulpverleners niet goed kunnen communiceren met hun patiënten, kan dit leiden tot fouten en grote gezondheidsrisico’s. Bovendien garandeert alleen een professionele tolk correcte communicatie tussen patiënt en zorgverlener, omdat de tolk onpartijdig is, adequaat vertaalt en de vertrouwelijkheid van het gesprek bewaart”. Ook de beroepsvereniging van zorgprofessionals V&VN wijst op de risico’s en ongewenste neveneffecten, niet alleen voor cliënten, maar ook voor zorgverleners: “Het afschaffen van de subsidie aan tolk- en vertaaldiensten zal leiden tot een afname van de inzet van professionele tolken. Naar verwachting leidt dit tot miscommunicatie en een grotere kans op fouten in de zorg. Bovendien wordt de zorg moeilijker en tijdrovender. Bijvoorbeeld het afnemen van een verpleegkundige anamnese kan veel meer tijd vergen.”…..” V&VN vindt dit een onwenselijke beweging die de kwaliteit en veiligheid van de zorg direct raakt en waar verpleegkundigen en verzorgenden veel hinder van ondervinden”.